Vermindering landbouwsubsidies leidt niet tot extra offers voor Franse boeren; Frankrijk dwingt concessie af

BRUSSEL, 13 DEC. Frankrijk heeft afgelopen weekeinde op de Europese top in Brussel de garantie gekregen dat de boeren geen extra offers hoeven te brengen door de afspraken die met de Verenigde Staten zijn gemaakt over vermindering van de gesubsidieerde landbouwexport.

Daarmee is een potentieel conflict tussen Parijs en sommige andere lidstaten uit de wereld geholpen. Wel houdt de Franse eis over verscherping van het Europese handelsinstrumentarium de lidstaten van de Europese Unie nog verdeeld.

Vanmiddag komen de ministers van buitenlandse zaken en van landbouw uit de 12 lidstaten van de Europese Unie opnieuw in Brussel bijeen om zich te buigen over de laatste stand van zaken in de GATT-onderhandelingen in Genève. De aandacht zal zich daarbij vooral concentreren op de afspraken die in Genève zijn gemaakt over textiel en over audiovisuele produkties.

Bescherming van de eigen textielindustrie is het afgelopen weekeinde op de top van Europese regeringsleiders door Portugal bestempeld als een zaak “van vitaal belang”. Dat duidt er op dat de regering in Lissabon desnoods bereid is om een veto uit te spreken indien er naar haar zin te veel concessies worden gedaan in het GATT-overleg.

De Belgische minister van buitenlandse zaken Willy Claes zei zaterdagmiddag op de afsluitende persconferentie van de Europese Top dat de Europese Unie een even hard standpunt zal innemen over de audiovisuele sector. Europa wil de mogelijkheid blijven houden om zijn eigen cultuur te blijven beschermen. “Cultuur is meer dan alleen puur commercie. Het gaat voor ons om de verdediging van een beschaving. De Amerikanen moeten dat kunnen begrijpen”, aldus Claes. Hij zei dat de Europese Unie er niet op uit is om de audiovisuele sector buiten een GATT-akkoord te houden, maar “dat zou eventueel wel een vluchtweg kunnen betekenen”.

Een week geleden sloten de Europese Commissie en de Verenigde Staten een hernieuwd akkoord over het stapsgewijze verminderen van de gesubsidieerde landbouwexport met 21 procent in 6 jaar. Dat zogeheten Blair House-akkoord staat model voor de landbouwparagraaf in het GATT-akkoord dat deze week in Gevene rond moet komen. Parijs verbond aan instemming met 'Blair House' de voorwaarde dat de graanboeren niet meer land hoeven braak te leggen dan de 15 procent, waarover de 12 Europese lidstaten het in mei 1992 onderling al eens waren geworden bij de hervorming van het gemeenschappelijke landbouwbeleid.

In hun verklaring van zaterdag herhalen de regeringsleiders de voorspelling van de Europese Commissie, dat de hervorming van het Europese landbouwbeleid de komende jaren al tot een zodanige daling van de gesubisideerde uitvoer zal leiden, dat automatisch wordt voldaan aan reduktie-verplichtingen van 'Blair House'. Mocht over enkele jaren blijken dat toch aanvullende maatregelen nodig zijn, dan mogen die geen verhoging inhouden van “de kwantitatieve verplichtingen” die voortvloeien uit de hervorming van het Europese landbouwbeleid, aldus de verklaring.

Tegelijkertijd stellen de regeringsleiders dat eventuele aanvullende maatregelen de financiële afspraken moeten respecteren die een jaar geleden zijn gemaakt op de Europese top in Edinburgh. Daar is uitdrukkelijk vastgelegd dat het plafond van de landbouwuitgaven niet wordt verhoogd. Maar dankzij de Franse president Mitterrand is toen ook al een vluchtroute vastgelegd. Er zullen namelijk “passende maatregelen” worden genomen indien de landbouwbegroting in gevaar dreigt te komen als gevolg van extra uitgaven door monetaire schommelingen.

Dat laatste is een gevolg van het systeem van groene koersen ('switch over') dat in de landbouw wordt gehanteerd, waarvan Duitsland en Nederland - landen met een harde munt - profiteren. Het 'switch over'-systeem heeft de afgelopen tijd geleid tot een forse stijging van de landbouwuitgaven. Deze week vergaderen de ministers van landbouw opnieuw over afschaffing ervan. Duitsland en Nederland zijn daar tegen. Vandaar dat ze afgelopen weekeinde best bereid waren om te zoeken naar een formulering waarmee de Franse regering thuis kan aankomen om de eigen boeren gerust te stellen.