Tom Waits

Tom Waits. The Black Rider (cd 74321 16822 2)

Tom Waits vertelt in interviews altijd dat hij het liefst zijn opnames doet alsof hij niet echt aan het opnemen is. Want dat besef is hem veel te serieus. Met dat idee in het achterhoofd wordt het verschil duidelijk tussen Waits' vorige cd Bone Machine (1992) en zijn nieuwste, The Black Rider. Was Bone Machine nog enigszins in banen geleid, The Black Rider klinkt als een dronkemansfeestje van briljante muzikanten.

Anderhalf jaar geleden was in het Muziektheater in Amsterdam al The Black Rider te zien, een opera geregisseerd door Robert Wilson, met een libretto van William Burroughs en muziek van Tom Waits. William Burroughs zingt op The Black Rider ook bibberig een nummer ('T Ain't No Sin), of eigenlijk 'moant' als een oude blueszanger.

Op het dronkemansfeestje wordt met de laarzen gestampt om een instrumentaal stuk voor viool en cello, in de synthetische stijl van Michael Nyman, van een marsritme te voorzien (Russian Dance). Tom Waits brult als een spreekstalmeester of murmelt zijn teksten.

De muzikale omlijsting van The Black Rider is samengesteld uit schonkige, atonale trombones, klarinetten en percussie als het hoefgekletter van een kreupel paard. Kurt Weil klinkt er in door en de feestmuziek uit New Orleans. Soms resulteert het in een kakofonie, maar voor het grootste deel is deze cd prachtig in zijn rafeligheid, overdreven emoties en uiteindelijk toch fijnzinnige instrumentatie. Terwijl hij zich onbespied waande, werd Tom Waits betrapt op iets subliems.