In de Gazastrook is hoop in wanhoop veranderd

JABALYA-KAMP, 13 DEC. “Als islamieten en Palestijnen weten wij zeker dat er nooit vrede met Israel zal zijn”, zegt de 27-jarige Abu Mohammed in het Palestijnse vluchtelingenkamp Jabalya in de Gazastrook.

“Daarom ben ik niet teleurgesteld dat Arafat en Rabin gisteren in Kairo geen overeenkomst hebben bereikt over het terugtrekken van de Israelische troepen. De Israeliërs zijn bedriegers; ze doen alsof ze vrede willen om zich op de volgende militaire ronde tegen ons voor te bereiden”.

Snel scharen zich zo'n 30 jongeren om mij heen. Niet allemaal zijn ze het met Abu Mohammed (een schuilnaam) eens. “Ik geloof wel in vrede”, zegt de 24-jarige textielarbeider Teisin Al Ajami. “Natuurlijk ben ik zoals zovelen hier vandaag erg teleurgesteld. Maar ik weet dat de onderhandelingen met Israel moeilijk zijn. Uiteindelijk zullen de Israeliërs ook Jabalya verlaten en zullen onze vlaggen hier in vrijheid wapperen.”

De discussie tussen de voor- en tegenstanders van de vrede heeft een rustig verloop. Bij een spontane stemming onder de omstanders blijkt dat slechts vijf van de twintig Palestijnen die aan het gesprek deelnemen in vrede met Israel geloven. “Hamas is sterk in Jabalya”, zegt één van de deelnemers aan het gesprek.

Overal, op hoge masten, staan grote Palestijnse vlaggen strak in de wind. Overal zijn muurschriften en muurtekeningen te zien. Op een groot plein is het op een muur geschilderde gezicht van Yasser Arafat zwaar beschadigd. In de Gazastrook is dat dezer dagen niet zo verwonderlijk. Het prestige van de Palestijnse leider is, ook door de tegenslag van gisteren, zwaar aangetast. De hoop van 13 september, toen Rabin en Arafat elkaar in Washington de hand reikten, is omgeslagen in wanhoop en skepsis bij velen.

Met somber getinte gezichten probeert de Fatah-leiding in het PLO-hoofdkwartier in Gaza op te boksen tegen de tegenwind uit de hoek van het Palestijnse weigeringsfront. Diab Ellouh, hoofd van de voorlichtingsdienst van de PLO in Gaza, probeert het positieve aspect van de mislukking van de besprekingen gisteren in Kairo te belichten. “Yasser Arafat heeft bewezen dat hij op zijn principe staat, dat hij niet voor Rabin het hoofd heeft gebogen.” Maar ook hij begrijpt wel dat het een zware opgave is de Palestijnen in de Gazastrook van de juistheid van dit argument te overtuigen.

Ontruiming van enkele militaire posities en de vrijlating van Palestijnse gevangenen zouden vandaag voor Arafats eigen guerrillabeweging Al-Fatah meer dan gewenst zijn geweest. En als Palestijnse politie-agenten vandaag in de straten van Gaza zouden zijn verschenen, zouden de Palestijnen “eindelijk in de vrede zijn gaan geloven”. Nu heeft de Fatah-leiding in het hoofdkwartier van de PLO in deze Palestijnse stad de grootste moeite om de Fatah-haviken (de strijdgroep van deze organisatie) in de Gazastrook onder controle te houden. “De Israelische jacht op onze strijders plaatst ons in een heel moeilijke situatie”, zegt Diab Ellouh. “Maar we hebben de situatie nog in de hand”.

In de Gazastrook deden zich vanmorgen enkele incidenten voor. Een met explosieven geladen ambulance werd bij een militaire positie door schietende militairen onderschept. De Palestijnse chauffeur werd gedood; drie Israelische soldaten liepen verwondingen op. De Islamitische Jihad nam vanmorgen de verantwoordelijkheid voor dit incident op zich.

De Palestijnen in Gaza hebben vandaag grote twijfel over de haalbaarheid van vrede met Israel. In Jericho werd het PLO-kantoor vanmorgen zelfs gesloten. “Israel wil geen vrede”, stond er op de deur die toegang geeft tot het kantoor van de PLO in de oasestad op de Westelijke Jordaanoever.

Dr. Haidar Abdel-Shafi, de leider van de Palestijnse delegatie naar de vredesbesprekingen met Israel in Madrid en Washington, toonde zich niet verbaasd over dit protest in Jericho. “Ik ben niet verrast”, zei hij. “Ik heb nooit gedacht dat Rabin zijn positie zou veranderen. Ik verwacht dat hij dat ook in de toekomst niet zal doen. Daarom heeft het akkoord van Oslo geen toekomst. Dat zou anders zijn als Israel de rechten van het Palestijnse volk zou erkennen en zich eindelijk zou neerleggen bij de stichting van een Palestijnse staat. Als Rabin dit niet kan opbrengen zal het geweld toenemen. De wind in Gaza blaast in de zeilen van Hamas en de Islamitische Jihad”.