Hervormers verliezen; grondwet aangenomen; Ultra-nationalisten winnen verkiezingen in Rusland

PAG.5 ANALYSE / HOE TE STEMMEN EVEN RELEVANT ALS WAT TE STEMMEN / PORTRET VLADIMIR ZJIRINOVSKI; PAG.9 HOOFDARTIKEL

MOSKOU, 13 DEC. Volgens voorlopige uitslagen hebben ultra-nationalisten en communisten bij de parlementsverkiezingen in Rusland gisteren de hervormingsgezinde partijen met grote overmacht verslagen. De nieuwe grondwet, waarover ook werd gestemd, is aangenomen met 52 procent van de stemmen bij een opkomst die met 53 procent slechts weinig hoger lag dan voor het referendum was vereist.

De extreem-nationalistische Liberaal-Democratische Partij van Vladimir Zjirinovski lag volgens de uitslagen uit zes representatieve kiesdistricten voorop met 26 procent van de stemmen. De Communistische Partij stond tweede met ongeveer 13 procent. Ruslands keuze, de belangrijkste hervormingsgezinde partij onder leiding van vice-premier Gajdar, stond in de uitslag van deze zes districten derde met 12 procent. Er zijn 225 kiesdistricten en nog lang niet alle uitslagen waren rondom het middaguur bekend.

Een medewerker van president Jeltsin gaf vanmiddag toe dat de huidige regering een verpletterende nederlaag was toegebracht. “De percentages kunnen nog veranderen, maar het is duidelijk dat het conservatieve blok in het parlement twee keer zo groot zal zijn als dat van de hervormers. We hebben een parlement gekregen dat geen haar beter is dan het oude”, zei hij. Jeltsin had de verkiezingen uitgeschreven nadat hij met het vorige parlement, dat nog in de tijd van de Sovjet-Unie was gekozen, in een machtsstrijd verwikkeld was geraakt die uiteindelijk op 4 oktober eindigde met de bestorming van het parlementsgebouw.

De Agrarische Partij, die zich verzet tegen Jeltsins landhervorming, stond volgens de cijfers uit de zes districten op acht procent. Vrouwen van Rusland, een groep die zich inzet voor meer vrouwen in de politiek, stond op zeven procent, het blok rondom de onafhankelijke econoom Javlinski op zes procent. Van de andere partijen was nog niet zeker of zij de kiesdrempel van vijf procent zouden halen.

Vladimir Zjirinovski, die onder andere het 'herstel' van Rusland op het territorium van de oude Sovjet-Unie voorstaat, verklaarde zich vanmorgen bereid aan een coalitieregering deel te nemen. “Als Jeltsin ons vraagt een regering te vormen zijn we daar klaar voor. Als hij ons vraagt deel te nemen aan een regering met twee of drie ministersposten, zijn we daar ook klaar voor. Als hij ons niets aanbiedt zijn we er klaar voor de grootste oppositiepartij te blijven en constructief te helpen.”

Jeltsins woordvoerder Kostikov zei gisteravond dat de president zou kunnen samenwerken met de nationalisten en de communisten als die hun meest radicale eisen afzwakken. Er is vrij veel in hun programma's dat “redelijk overeenkomt met het beleid van de president: het sociale beleid, het patriottisme, het weer groot maken van Rusland”, zo zei Kostikov. Minister Tsjoebais van privatisering, kandidaat van de Jeltsin-gezinde partij Ruslands Keuze, liet echter weten dat hij “nooit handen zou schudden met een fascist”. Jegor Gajdar liet zich in gelijke bewoordingen uit.