Videodrugs

Softdrugs, harddrugs, smartdrugs en nu zijn er ook videodrugs. Deze geestverruimende middelen vormen “een uitnodiging tot de onbekende wereld van de zintuigen en geven toegang tot de new-techno-transcendence”, zo staat achterop de verpakking te lezen. Groot voordeel: de genotmiddelen zijn via legale kanalen te verkrijgen en leveren op het eerste gezicht geen groot gevaar voor de volksgezondheid.

De videodrugs worden door het Amsterdamse mediakunstcentrum Montevideo/Time Based Arts in samenwerking met Virgin Megastores op de markt gebracht onder de titel Chill out classics. De 'classics' werden gemaakt door Gerald van der Kaap op muziek van Leo Anemaet. Liever hadden zij het woord drugs op het label van de banden gehad, maar Virgin wilde dat niet, vertelt Van der Kaap. Desalniettemin staat het volgens hem buiten kijf dat het hier wel degelijk een geestverruimend middel betreft.

De Chill out classics - de naam is ontleend aan zogeheten chill-out-rooms waar verhitte bezoekers van houseparty's tot rust kunnen komen - zijn in feite verkorte versies van The brain series, een verzameling videokunstwerken die Van der Kaap maakte in samenwerking met het door Cannon opgezette ArtLab in Tokio. In Japan werd Van der Kaap voor het eerst met videodrugs geconfronteerd en hij ontdekte dat die term zijn werk goed omschreef.

Tot voor kort kon men de drugs slechts tot zich nemen via een Chill terminal, een apparaat van kunstenaar Peter Gielen dat bestaat uit een ligbank en een koker, aan de binnenkant voorzien van spiegels, waarop een monitor wordt geplaatst. De koker schuift men over het hoofd en vervolgens wordt de inhoud van de videobanden 'direct naar de hersens gezonden'.

Doordat er maar enkele Chill terminals bestaan was het gebruik van videodrugs tot op heden slechts weggelegd voor de happy few. Maar nu kan een ieder die in het bezit is van een videorecorder ervan genieten. Het enige dat je hoeft te doen is de huiskamer te verduisteren, op de bank plaats te nemen en de banden af te spelen. En voilà: “Wees getuige van een superieure, bijna religieuze ervaring.”

Volgens Van der Kaap is het idee voor de Chill out classics ontstaan uit onvrede met de vastgeroeste kunstwereld. Van der Kaap: “Kunst is iets dat in galeries en musea wordt vertoond en daar wilde ik iets aan veranderen.” Hij zag wel wat in aansluiting bij het levendige house-circuit. Vandaar dat de Chill terminal begin vorig jaar werd opgesteld in de Chill cave, “een mengvorm tussen discotheek en galerie”, aldus Van der Kaap. Dat sloeg zo aan dat men nu besloten heeft de videodrugs voor thuisgebruik te distribueren.

De drie 'classics', die elk ongeveer vijftien minuten duren, zijn voorzien van achtervoegsels als 4.2. en 5.1, alsof het hier om de laatste versie van een computerprogramma gaat. Brain 5.2 (Total Hoverty) is een compilatie van de tentoonstelling 'Hover Hover', die in 1990 in het Stedelijk Museum te zien was. Het is een verzameling opnamen van vervormde landschappen, vakantiefilmpjes en psychedelische beelden. In Brains 5.1 (Words) wordt een spervuur van (onbegrijpelijke) teksten van de dichter Dalstar op de kijker losgelaten. Door de sterke stroboscopische lichtfrequentie die hier doorheen is gemonteerd moet de videoband een hypnotiserende werking krijgen.

Sommige gebruikers raken in een soort trance en verliezen het besef van tijd, aldus Van der Kaap. Anderen houden er slechts akelige hoofdpijn en tranende ogen aan over. Helemaal ongevaarlijk zijn de banden overigens niet. Van der Kaap herinnert zich nog levendig hoe een jongeman die tijdens een houseparty de hele avond had gedanst na een trip in de Chill terminal een plotselinge aanval van claustrofobie kreeg en naar het ziekenhuis moest worden afgevoerd.

Tot eind december staat een Chill terminal opgesteld in Virgin Megastore in het voormalig hoofdpostkantoor van Amsterdam.