Lubbers: geheim overleg met Fransen over GATT

PAG.17 HANDELSRONDE

BRUSSEL, 11 DEC. Nederland heeft “vertrouwelijk overleg” gevoerd met de Franse regering over een gezamenlijk strategie om de belangen van de zuivelindsutrie te verdedigen in de onderhandelingen met de Verenigde Staten over vermindering van de gesubsidieerde landbouwexport.

Dit heeft premier Lubbers gisteravond, na afloop van de eerste dag van de Europese top in Brussel, gezegd. Hieruit blijkt dat Nederland veel minder kritisch tegenover de harde opstelling van Frankrijk op het terrein van de landbouw staat dan Den Haag de afgelopen maanden deed voorkomen.

Begin deze week werden de Europese Commissie en de VS het eens over herziening van het zogeheten Blair House-akkoord. Dat werd ruim een jaar geleden al gesloten, maar moest onder grote Franse druk weer worden opengebroken. De daaruit voortvloeiende aanpassing betekent dat de Nederlandse zuivelindustrie haar uitvoer minder snel hoeft te verminderen dan oorspronkelijk was voorzien.

Minister Bukman van landbouw en staatssecretaris Van Rooy van buitenlandse handel herhaalden deze week hun opvatting dat Parijs zich veel te hard opstelt in de GATT-onderhandelingen over liberalisering van de wereldhandel. “De Franse methode is: zeg steeds dat je bereid bent om de hele boel onderuit te schoffelen, dan krijg je steeds je zin.

“Wie heeft nu de meeste verdienste: degenen met de grootste bek, of degenen die zich het reëelst hebben opgesteld”, aldus Bukman, die met geen woord repte over geheime afspraken met de Fransen.

Premier Lubbers zei gisteravond ook dat op de top van regeringsleiders hard wordt gewerkt aan een verklaring, waarin de boeren wordt gegarandeerd dat zij geen extra offers hoeven te brengen als gevolg van het nieuwe Blair House-akkoord. Die eis werd begin deze week door Frankrijk verbonden aan haar instemming met de vernieuwde overeenkomst. Mocht de komende jaren blijken dat door de overeenkomst met de VS het inkomen van de boeren toch onder druk komt te staan, dan kunnen ze rekenen op compensaties, liet Lubbers doorschemeren. Maar hoe hard die garantie precies wordt geformuleerd, wordt pas vanmiddag op de tweede dag van de top in Brussel duidelijk.

Opvallend was ook dat volgens Lubbers de eis om garanties voor de boeren niet moet worden beschouwd als een typische Franse eis. “Het gaat ook om Nederlandse boeren”, aldus de premier. Minister Bukman zei deze week nog te vrezen dat de Franse eisen om compensatie de financiële basis onder het Europese landbouwbeleid op een “gruwelijke” manier zouden ondermijnen.

De regeringsleiders bespraken gisteravond tijdens het diner de stand van zaken in de GATT-onderhandelingen in Genève. Volgens Lubbers hebben Portugal en een aantal andere zuidelijke lidstaten grote problemen met de voorstellen om de douanetarieven op textiel te verminderen. De problemen over de scheepvaart zijn zo groot, dat afspraken daarover waarschijnlijk buiten een GATT-akkoord zullen blijven, meende Lubbers. De bedoeling is dat op 15 december een GATT-akkoord rond is. De premier suggereerde dat de mogelijkheid bestaat om “de klok stil te zetten”, zodat ook na de geplande einddatum nog door kan worden onderhandeld.

De Franse minister van buitenlandse zaken, Alain Juppé, zei gisteravond dat Parijs inkomenscompensatie voor de boeren wil of verlaging van de gesubsidieerde graanprijzen tot het niveau van de wereldmarkt. In dat laatste geval is Frankrijk niet langer gebonden aan afspraken over vermindering van de export, omdat die alleen gesubsidieerde export betreffen. De over het algemeen grote en efficiënte Franse graanbedrijven kunnen zo'n prijsverlaging wel overleven, net als de zuivelboeren in Nederland, volgens Juppé “onze bondgenoot”.

Maar die redenering gaat niet op voor de vele kleinere boerenbedrijven in Duitsland. Die zullen het loodje leggen als de prijzen verder dalen. Met die boodschap gaf Juppé zijn Duitse ambtgenoot Kinkel een argument in handen, om zich maar achter de Franse wens om garanties voor de boeren te scharen.