In Heerlen geldt: 'Eigen junkies eerst'

HEERLEN, 11 DEC. Als er één ding vaststaat voor de Heerlense burgemeester drs. J. Pleumeekers dan is het dit: “Zo kunnen we niet doorgaan met het bestrijden van onze drugsproblematiek. De situatie is er alleen maar erger op geworden na het wegvallen van de grenzen. Er komen hier steeds meer Duitsers, de druk op de markt groeit en de scene wordt steeds gewelddadiger. Dan zeg ik: als je alles hebt uitgeprobeerd en je ziet dat ondanks het flinke beleid dat je nu al voert het probleem blijft groeien, zoek dan naar nieuwe maatregelen waarmee je wel het gewenste effect kunt bereiken.”

Dus haalde Pleumeekers een oud voorstel uit de kast dat zijn collega's uit Rotterdam en Amsterdam jaren geleden aan de man hebben proberen te brengen: geef de ergste verslaafden, die niet meer met methadon of andere maatregelen zijn te helpen, onder strikte medische begeleiding gratis heroïne. “Ik dacht, laat ik dat plan maar weer eens uit de kast halen. Nu de omstandigheden zo veranderd zijn, ziet men misschien wel heil in een experiment met gratis heroïne.” Hoe dat experiment er precies moet uitzien kan Pleumeekers nog niet zeggen: “Ik pleit ervoor dat er in ieder geval een onderzoek komt naar de juridische, de medische en de financiële aspecten.”

Pleumeekers kan laten zien dat zijn gemeente, die het centrum vormt van Oostelijke Mijnstreek met zijn 250.000 inwoners, er jarenlang alles aan heeft gedaan om het drugsprobleem onder controle te krijgen. Er is een uitgebreid methadonprogramma waar op het moment 265 van de 1500 verslaafden uit het gebied worden opgevangen, er is een spuitenbus en het CAD helpt dakloze verslaafden uit de regio aan een adres, zodat ze tenminste hun uitkering kunnen behouden. Het nieuwste middel in de strijd is het Opvang- en Adviescentrum OAC, dat vlak achter het station in aanbouw is. Over enkele weken kunnen hier verslaafden uit de regio op vertoon van een pasje terecht voor een douche, een bord eten of een avondje televisie kijken.

“Voor een stad als Apeldoorn, die evenveel inwoners heeft als Heerlen, zou dat een prachtig instrumentarium zijn om de problematiek te beheersen”, zegt de regiomanager van het CAD, Laurens Melisie. “Maar Oostelijk Zuid-Limburg grenst aan een Duits gebied met een gelijk aantal inwoners. Iedere dag komen er zeker 350 Duitsers naar Heerlen om voor zichzelf en anderen drugs te kopen. Veel van hen blijven hier hangen en geven grote problemen. Duitse gebruikers zijn veel slechter opgevoed, omdat in hun land het probleem bijna alleen met repressie wordt bestreden.

In Aken alleen al zijn dit jaar meer dan twintig mensen aan een overdosis overleden. Er is een methadonprogramma waaraan zeven verslaafden in een terminaal stadium deelnemen. Stervensbegeleiding zou een beter woord zijn voor hun methadonprogramma.''

Het plan om gratis heroïne te verstrekken aan de ergste verslaafden, die op geen enkel hulpaanbod meer reageren, heeft de volle instemming van Melisie: “Het gaat om een man of vijfentwintig die relatief veel problemen veroorzaken. Ik denk dat we heleboel criminaliteit kwijt raken als die mensen niet meer zelf voor hun heroïne moeten zorgen.”

Voorlopig probeert Heerlen nu de 'eigen' verslaafden uit de regio te helpen en de rest te ontmoedigen ooit nog een voet in de buurt van het station te zetten. Wie niet uit Oostelijk Zuid-Limburg komt krijgt géén pasje en kan dus niet terecht in het nieuwe opvangscentrum. De laatste categorie zal eerder kennismaken met het gebouw dat vlak achter het OAC ligt: het nieuwe bijkantoor dat de politie heeft ingericht voor de surveillance in de binnenstad. Van daaruit zal harder worden opgetreden tegen verslaafden die rond het station en in de winkelstraten overlast veroorzaken. Vooral de spoortunnel naar de Willemstraat, waar zelfs de straathoekwerkers van het CAD niet meer in durven gaan, krijgt de speciale aandacht van de politie. De gemeente wil de tunnel binnenkort afsluitbaar maken. “We verlagen de hulpdrempel voor onze eigen verslaafden en verhogen die voor de verslaafden van buiten het gebied”, verklaart Pleumeekers het nieuwe beleid.

Dat de Duitse buren hem zullen helpen door het drugsprobleem te decriminaliseren, is volgens Pleumeekers niet waarschijnlijk: “Vroeger zeiden ze dat het onze schuld was. Duitsers raakten verslaafd omdat de drugs hier zo gemakkelijk waren te krijgen. Daar zijn ze wel van teruggekomen. Ze zien nu in dat de Nederlandse aanpak beter is, maar ze zijn bang dat hen hetzelfde overkomt als wij hier nu meemaken. Ik heb er laatst over gepraat met de minister van gezondheid van Noordrijn-Westfalen. Die zei me dat als hij het beleid ging liberaliseren, hij alle ellende van zijn buurlanden op zijn dak zou krijgen. Het moet dus in Bonn worden geregeld, maar daar ziet meneer Kohl de burgemeester van Heerlen al aankomen. Gelukkig weet ik dat Hirsch Ballin en Lubbers daarover praten met de Duitsers.”

Verslaafden uit de regio krijgen een pasje voor de douche