Turkse autoriteiten pakken zestien advocaten van PKK op

ANKARA, 10 DEC. In het Koerdische zuidoosten van Turkije en in Istanbul zijn in de afgelopen drie weken in totaal zestien advocaten gearresteerd die er door de Turkse autoriteiten van worden beschuldigd koeriersdiensten voor de Koerdische Arbeiderspartij (PKK) te hebben verricht en guerrillastrijders onderdak te hebben verleend. “Het zijn de klassieke argumenten om advocaten van links-revolutionaire bewegingen de mond te snoeren”, zegt Ties Prakken. Als vertegenwoordiger van de Nederlandse Orde van Advocaten en de organisatie Advocaten voor Advocaten is zij momenteel samen met twee Belgische collega's van Advocaten zonder Grenzen en een Belgische arts op bezoek in Turkije.

De delegatie had gehoopt de gearresteerde advocaten in het zuidoostelijke Diyarbakir, waarheen ze allemaal zijn overgebracht, te kunnen bezoeken. Daar zouden ze waarschijnlijk vandaag worden voorgeleid; de delegatie zou hen dan mogelijk in het staatsveiligheidshof te spreken krijgen.

“Een deel van deze mensen zit nu al ruim 20 dagen vast zonder dat iemand hen heeft gezien. Ook hun advocaten krijgen geen toestemmming om hen te bezoeken”, zegt Prakken.

De Nederlandse en Belgische juristen menen dat door de arrestatie van de zestien advocaten het recht van de verdediging op twee manieren wordt geschonden in Turkije: “Deze advocaten wordt het letterlijk onmogelijk gemaakt om hun werk te doen. En in het verlengde daarvan zal een veelvoud van advocaten zich zo geïntimideerd voelen dat ze hun vak niet meer durven uit te oefenen, althans niet meer op de manier waarop ze dat zouden willen. Daarnaast”, aldus Prakken, “is het recht van de verdediging van de advocaten zelf in het geding. Zij mogen geen contact hebben met hun eigen advocaten.”

Op grond van de anti-terreurwet kunnen arrestanten in het zuidoosten van Turkije, waar de uitzonderingstoestand van kracht is, 30 dagen voor verhoor worden vastgehouden. Uit gesprekken van Westerse diplomaten in Ankara en de Belgische en Nederlandse juristen met de Turkse autoriteiten is tot nu toe alleen duidelijk geworden dat de advocaten ervan worden verdacht hun ambt te hebben misbruikt om de PKK te ondersteunen en daarom als misdadigers worden afgeschilderd. “Zo zouden ze als koerier zijn opgetreden tussen PKK'ers in de gevangenis en daarbuiten”, zegt de advocate, “terwijl we weer uit andere bronnen hebben vernomen dat sommigen ook onderdak zouden hebben verleend aan Koerdische guerrillastrijders. Het zijn de clichés die je elke keer weer tegenkomt wanneer advocaten van links-revolutionaire bewegingen worden opgepakt.”

Wat is dan de zin van dit soort bezoeken?

“Ook als we niet in de gelegenheid worden gesteld om de gearresteerde advocaten te spreken en hen door onze Belgische arts te laten onderzoeken, dan blijft het van belang dat we de advocaten in Turkije in het algemeen en die in het zuidoosten in het bijzonder een hart onder de riem steken met onze ondersteuning vanuit het buitenland. Aan de andere kant is het misschien ook zo dat de Turkse autoriteiten zich ongemakkelijk gaan voelen door onze aanwezigheid hier.”

In tegenstelling tot bij voorbeeld Nederland bestaat er in Turkije een speciale wet die regelt hoe de advocaten hun werk kunnen doen en onder welke omstandigheden ze mogen worden opgepakt. Geldt die wet niet voor deze Koerdische advocaten?

“Op papier genieten advocaten in Turkije een grotere mate van bescherming dan hun Nederlandse collega's. Zij kunnen alleen worden aangehouden met de speciale toestemming van de minister van justitie en ze moeten onmiddellijk door de officier van justitie zelf worden verhoord. In de gesprekken die we tot nu toe hebben gevoerd met Turkse autoriteiten hebben we steeds weer te horen gekregen dat het hier om een uitzonderingstoestand gaat. Dat er in het zuidoosten andere regels gelden dan in de rest van het land. En in die Koerdische regio mag dus blijkbaar alles.”