Sutherland: dit weekeinde Gatt-akkoord

GENEVE, 10 DEC. Directeur-generaal Peter Sutherland van de GATT hoopt dat zondag tegen middernacht overeenstemming zal zijn bereikt over een wereldhandelsakkoord.

“Dan kunnen we slottekst maandag gereed maken”, zo zei hij gisteren op een persconferentie in Genève.

Diplomaten in Genève vroegen zich vanmorgen af of de genoemde termijn haalbaar is, omdat verschillende problemen nog moeten worden opgelost, waaronder het conflict over audiovisuele produkten tussen de EU en de VS, eisen van de VS op het gebied van anti-dumping, de zeescheepvaart en het conflict tussen de VS en met name Japan over opening van de markt voor financiële diensten.

Volgens Sutherland zijn over verschillende onderwerpen al teksten klaar. Volgende week woensdag is de uiterste datum voor het bereiken van een akkoord, omdat dan het speciale onderhandelingsmandaat van de Amerikaanse president Clinton afloopt.

De GATT-topman onderstreepte dat het “absoluut noodzakelijk” is dat alle landen flexibel zijn. Hij deed in het bijzonder een beroep op de drie grote handelsblokken, de VS, Japan en de Europese Unie, “leiderschap” en hun “bijzondere verantwoordelijkheid” voor de ontwikkelingslanden te tonen. Verschillende van deze landen zijn teleurgesteld over het Europees-Amerikaanse landbouwakkoord, omdat dit een grotere gesubsidieerde export van landbouwprodukten door de EU en de VS mogelijk maakt. Zij eisen daarom compensatie in de vorm van een grotere toegang voor hun landbouwprodukten op de Europese en Amerikaanse markt.

Een onderhandelaar van de EU zei dat voor 15 december met 15 tot 20 landen overeenstemming kan zijn bereikt over markttoegang. Dat zou betekenen dat andere landen bij het sluiten van een wereldhandelsakkoord in onzekerheid verkeren over wat ze later eventueel nog aan concessies op dit gebied kunnen verwachten in latere bilaterale onderhandelingen. Het feit dat zulke gesprekken eventueel in een later stadium moeten plaatsvinden hoeft een wereldhandelsakkoord niet in de weg te staan. De toezeggingen die alle landen hebben gedaan over verbetering van de markttoegang (vermindering van importtarieven) maken geen deel uit van de slottekst, maar worden in een annex toegevoegd.