Politici in de slag met rebelse 'bijstandtrekkers'

DEN HAAG, 10 DEC. Het applaus moet staatssecretaris Wallage hoopvol in de oren hebben geklonken. Een klaterend geluid vulde het zaaltje met opstandige bijstandsgerechtigden en FNV-activisten toen de bewindsman van sociale zaken gisteren binnenkwam. Was er dan toch begrip voor zijn maatregelen?

De bewindsman moest van een illusie worden beroofd. De actiebijeenkomst was al een tijd gaande en een der discussianten had een ferme opmerking gemaakt over de nadelen van bijzondere bijstand. Deze kritiek werd met veel instemming begroet. Net op dat moment kwam Wallage glunderend binnen.

Eerder had een andere PvdA'er, het Tweede-Kamerlid L. Schoots, weer eens ervaren hoe zeer er een kloof gaapt tussen de ingrepen in de sociale zekerheid, waar zijn partij mede-verantwoordelijk voor is en het begrip daarvoor bij zijn achterban. De vakcentrale FNV had, als aanvulling op een week actievoeren tegen de bijstandsplannen, in een zaaltje boven het centraal station in Den Haag een forum bijeengeroepen, waarvoor ook Kamerleden van D66 en GroenLinks waren komen opdraven. Maar onvermijdelijk ging de hoofdrol naar Schoots, die met menige bezoeker in de zaal al een uitgebreide briefwisseling achter de rug bleek te hebben, soms werd toegesproken met “partijgenoot Schoots” en een PvdA-activiste wanhopig hoorde roepen dat zij bij de komende verkiezingen “niet langs de deuren durfde te gaan”.

Schoots droeg zijn lot met verve. “Ik wist wat op me af zou komen”, sprak hij tot de zaal, zeker nu hij van de regeringsfracties de enige aanwezige bleek te zijn. Het CDA had namelijk verstek laten gaan. Eerst zou het Kamerlid A. Doelman-Pel komen, toen haar fractiegenote A. Bijleveld-Schouten, maar ook zij had zich één dag voor de forumbijeenkomst afgemeld, aldus de FNV. Liever, had het CDA-Kamerlid laten weten, wachtte ze nu eerst het debat in de Tweede Kamer over de bijstand af. Deze mededeling leidde tot veel boegeroep en onparlementair woordgebruik in de zaal, waar de meeste bezoekers toch al niet de indruk wekten dat ze de christen-democratische beginselen waren toegedaan.

Het Kamerlid P. Rosenmöller van GroenLinks deed er nog een schepje bovenop toen hij vertelde één dag eerder in Nijmegen wèl met Bijleveld over de bijstand in het openbaar te hebben gediscussieerd. “Maar misschien kwam ze toen wel, omdat er minder mensen waren dan nu en minder vertegenwoordigers van de landelijke media.” Ook een representant van de VVD ontbrak in het forum, maar deze partij had al bij voorbaat gemeld dat het tijdstip haar niet schikte.

Het droeg allemaal bij aan de rebelse stemming onder de bezoekers. Toen Wallage kort voor het einde van de bijeenkomst was gearriveerd en achter het spreekgestoelte plaatsnam, kon hij gemiddeld drie zinnen zonder onderbreking uitspreken, ondanks smeekbeden van de FNV-organisatie in de richting van de zaal. Hij wijdde zijn betoog vooral aan de noodzaak van fraudebestrijding. Als dat goed gaat, wordt de discussie over de hoogte van de uitkeringen vanzelf gesmoord, meende de staatssecretaris. En hoewel hij van de FNV een nogal met twijfel gevuld rapport over de bijstandsmaatregelen kreeg zei, hij, met het optimisme dat bewindslieden in zulke situaties eigen is: “Ik zie dat eerder als steun dan als kritiek”. Waarna Wallage, met de belofte dat hij spoedig nog een keer langs zal komen, als een speer de zaal verliet.