Patten zet plan voor democratie Hongkong door

HONGKONG, 10 DEC. De gouverneur van Hongkong, Chris Patten, heeft vandaag een controversieel wetsvoorstel laten publiceren waarin een grotere democratie voor de kroonkolonie is vastgelegd tot de overdracht aan China in 1997.

Patten bruskeert met deze stap China, dat in onderhandelingen met Groot-Brittannië niet wilde instemmen met meer democratie voor Hongkong.

Het openbaar maken van het wetsvoorstel is de eerste stap op weg naar het tot stand komen van de wet. Volgende week woensdag buigt de Wetgevende Raad (Legco), het 'parlement' van Hongkong, zich over Pattens voorstel.

De gouverneur kwam vrij snel na zijn aantreden, in de zomer van 1992, met zijn idee voor meer democratie in Hongkong, ook al zal China in 1997 de souvereiniteit overnemen. Zijn plannen behelzen onder meer het verhogen van het aantal rechtstreeks gekozen leden van Legco, het verlagen van de kiesgerechtigde leeftijd van 21 naar 18 en garanties voor continuering van de zittingstermijn van gekozen leden na 1997.

China reageerde eind vorig jaar furieus op Pattens plannen en weigerde aanvankelijk elke vorm van overleg. Nadat de gouverneur in februari ook al had gedreigd met eenzijdige publikatie ging Peking alsnog met Groot-Brittannië, de verantwoordelijke koloniale macht, om de tafel zitten. In zeven maanden werden zeventien rondes van besprekingen afgewerkt die tot zo goed als niets leidden. Vorige week kwamen de twee partijen voor de laatste maal bij elkaar, opnieuw zonder succes, waarna Patten alsnog besloot zijn democratische plan tegen de wil van de Chinezen door te zetten.

Volgens waarnemers zal Patten volgende week zijn plan niet ongeschonden door de Legco krijgen. Hoewel er in Hongkong brede steun - zowel onder de bevolking als in het parlement - bestaat voor uitbreiding van de democratie, vrezen veel van de bijna zes miljoen inwoners van Hongkong dat de onvermijdelijke confrontatie met China hun stadstaat uiteindelijk meer kwaad dan goed zal doen.

In de overeenkomst tussen Londen en Peking uit 1984, die de overdracht bezegelde, is vastgelegd dat China het kapitalistische systeem van Hongkong 50 jaar ongemoeid zal laten. Maar in de afspraken over democratie zit veel speling. Zo heeft China de mogelijkheid kritische leden van Legco na 1997 te verwijderen en Peking heeft al aangekondigd dat ook te zullen doen.

China lijkt inmiddels te zijn begonnen met de voorbereidingen voor overname van het bestuur. In Peking vergaderen sinds gisteren 57 publieke figuren uit China en Hongkong, leden van het zogenoemde Voorbereidende Werkcomité. In Hongkong wordt gevreesd dat het comité zal functioneren als een schaduwregering die de laatste jaren van Brits bestuur zal ondermijnen. (AP, Reuter)