Kamer & Kamer

TUSSEN DE BEWEGING in de Tweede Kamer in de richting van de volksraadpleging en de aanval van daar op de Eerste Kamer bestaat een logisch verband.

Wie de directe democratie wil versterken, heeft geen behoefte aan meer controle daarop. De getrapt gekozen Eerste Kamer roert zich al langer in politieke zin, en kaatst de bal van de kritiek terug met het verwijt dat de wetgeving van de Tweede Kamer ondeugdelijk is. In die ruzie wordt dus veel overhoop gehaald - wat als een ietwat potsierlijke verrassing komt na de nogal plechtstatig verlopen en vele jaren vergende Haagse discussie over staatkundige en bestuurlijke vernieuwing, een discussie die juist deze week werd afgerond.

Een burger die de partijen doorklievende woede-uitbarsting tracht te begrijpen, moet wel tot de onrustbarende conclusie komen dat de politici in de Tweede Kamer niet op hun taak berekend zijn en dat hun collega's in de Eerste Kamer zich aan machtswellust te buiten gaan. De opmerking van een der senatoren dat het eigenlijk om politieke meningsverschillen binnen het CDA gaat, mag nog wel als relativerend worden opgevat, maar zelfs als dat zo is, worden daarmee de beschuldigingen over en weer niet ontkracht. Of ze terecht zijn of niet, de losbarstende decibellen geven te denken.

DE PLOTSELINGE FURIE kan intussen tot een nieuwe arbeidsverdeling leiden. Als een straks nieuw gekozen Tweede Kamer er in slaagt vrijheid van handelen te verwerven ten opzichte van het kabinet en als zij zich minder door de bureaucratie laat ringeloren dan gewoon is geworden, kan zij haar controlerende en wetgevende taak als direct gekozen volksvertegenwoordiging weer naar behoren vervullen. De behoefte aan democratische hulpstukken als ombudsman en referendum vermindert dan navenant, en ook de neiging van de zogenaamde wakers tegen de waan van de dag om met een beroep op het intellectuele tekort van hun medewetgevers hun boekje te buiten te gaan. De kiezer kan dan wellicht nog tal van jaren met de dubbeldikke representatie in Den Haag verzoend blijven. Nu dreigt de senatoren immers een boemerang.