Zuiverend ultraviolet

Op Jersey wordt het rioolwater met ultraviolet licht ontsmet. Het is een milieuvriendelijke techniek, die bovendien goedkoop is.

Europa's eerste zuiveringsinstallatie die rioolwater met ultraviolet licht reinigt, is een succes. Sinds anderhalf jaar is het rioolwater van het Kanaaleiland Jersey zo schoon dat het kustwater voldoet aan de Europese richtlijn voor zwemwater. De doelstelling om hooguit 200 Coli-bacteriën per 100 milliliter afvalwater in zee te laten stromen - wat neerkomt op een verwijdering van 99,8% van deze bacteriën - wordt probleemloos gehaald: het gemiddelde over het afgelopen jaar lag op 44 coli-bacteriën per 100 ml.

De belangstelling voor deze manier van rioolwaterzuivering is volgens Gerry Jackson, die als chemicus aan de zuiveringsinstallatie in Bellozanne is verbonden, zo groot dat hij verwacht dat er rond de eeuwwissling tientallen van dit soort installaties in heel Europa in bedrijf zullen zijn.

Sinds 1959 wordt het rioolwater van St. Helier en de andere plaatsen aan de zuidkust van Jersey gereinigd voor het op zee wordt geloosd. Het kustwater van de stranden, waar sinds de jaren '60 steeds meer toeristen op af komen, voldeed lang niet altijd aan de kwaliteitseisen die aan zwemwater worden gesteld.

Lange afvoerpijp

'Daarom hebben we eind jaren '80 onderzocht of een langere afvoerpijp, verder de zee in, een oplossing bood'', aldus Jackson. Het onderzoek wees uit dat een pijp met een lengte van vijf kilometer een investering zou vergen van elf miljoen pond. Ook andere aanvullende reinigingstechnieken, zoals behandeling met chloor en ozon zijn onderzocht, maar uiteindelijk viel de keuze op ultraviolet licht, een techniek die in Amerika sinds 1982 wordt toegepast. In Canada en de VS zijn nu zo'n 200 UV-installaties in bedrijf.

De bouw van de UV-installatie op Jersey vergde iets minder dan een jaar en kostte 600.000 pond. Sinds de zomer van 1992 stroomt het water na behandeling in de rioolwaterzuiveringsinstallatie via twee goten, die elk een meter breed zijn, de UV-installatie binnen. Een derde goot wordt als reserve achter de hand gehouden. Boven elke goot hangen drie batterijen ultraviolette lampen die in de waterstroom worden neergelaten. Normaal gesproken - dat wil zeggen als er niet meer dan 200 liter afvalwater per seconde verwerkt moet worden - volstaat het om twee van die batterijen neer te laten. Elke batterij bestaat uit 144 lampen; in totaal telt de installatie 1296 lampen, verdeeld over negen batterijen. Op volle kracht hoeft de installatie pas te werken als het overvloedig heeft geregend. In de piek van het toeristenseizoen is er tot nu toe niet meer dan 600 liter per seconde de installatie gepasseerd.

De ultra-violette straling van de lampen beschadigt het DNA en vermindert daarmee het voortplantingsvermogen van de bacteriën. Tijdens de zuivering in de gewone rioolwaterzuiveringsinstallatie is het aantal van deze micro-organismen al teruggebracht van 10 miljoen tot honderdduizend per 100 ml water. Als het rioolwater de ultra-violette lampen is gepasseerd, is dit aantal nog eens met 99% afgenomen.

De UV-lampen verbruiken elk 64 Watt, stroom die op eigen terrein wordt opgewekt. 'Ten eerste in combinatie met een vuilverbrandingsinstallatie en ten tweede met het methaangas uit de rioolwaterzuiveringsinstallatie. We wekken meer elektriciteit op dan we zelf verbruiken. De rest, 2,8 megawatt, leveren we aan het openbare net.''

Jackson heeft de exploitatiekosten omgerekend per kubieke meter behandeld afvalwater en is uitgekomen op minder dan drie cent. 'Onder exploitatiekosten versta ik dan het onderhoud van de UV-installatie, de energiekosten en het vervangen de lampen. Vergeleken met chemische desinfectiemethoden, zoals behandeling met chloor of ozon, is dit veel goedkoper en natuurlijk veel milieuvriendelijker.''

De lampen gaan volgens de leverancier 13.000 branduren mee, voordat ze aan vervanging toe zijn. Dat komt neer op een levensduur van anderhalf jaar. Inderdaad hoefden er in de zestien maanden dat de de installatie nu in bedrijf is, nog geen lampen te worden vervangen. 'Voornamelijk omdat niet alle lampen constant aan zijn'', aldus Jackson.

'Wel is er zo en dan een lamp stukgegaan, bijvoorbeeld bij het schoonmaken.'' Omdat de lampen in het water hangen, vormt zich aanslag die van tijd tot tijd moet worden verwijderd. Een nieuwe lamp kost 25 pond; een kapotte mag niet in de vuilnisbak. Omdat er kwik inzit, wordt hij afgevoerd naar een stortplaats voor chemisch afval.

Badgasten die zwemmen in het water dat uit de UV-installatie komt, maken geen kans om snel bruin te worden. Jackson: 'Weliswaar raad ik niemand aan om een duik in de installatie te nemen, want dan zou hij ernstige brandwonden oplopen en blind raken. Maar zodra dit water uit de installatie komt, is alle UV-straling volledig door het water geabsorbeerd.''