Vertaalcomputer

Een boeiend verhaal over de vertaalcomputer met boeiende voorbeelden. Met een van die voorbeelden zat het toch nog anders dan Libbenga schrijft. 'Tijd vliegt als een pijl'' is zijn vertaling van het oorspronkelijke voorbeeld 'Time flies like an arrow'' afkomstig uit een artikel in Scientific American in de jaren '60.

Volgens Libbenga maakte de computer daarvan 'Tijd beweegt zich op dezelfde manier als een pijl''. Ik zou dat nog niet zo slecht gevonden hebben, de dubbelzinnigheid van het origineel is goed bewaard. Maar in werkelijkheid kwam de computer met geheel andere dubbelzinnigheden te voorschijn, en dat was ook de reden waarom het in de Scientific American terecht kwam. De computer werkte, zoals Libbenga ook vermeldt, door de zin te ontleden. Maar dat gebeurde op een groot aantal manieren, tot verrassing van de programmeur.

1. Time zelfstandig naamwoord, flies werkwoord (3e pers. enkv), like voegwoord, an lidwoord, arrow zelfstandig naamwoord. Resultaat 'tijd vliegt zoals een pijl (vliegt)''.

2. Time werkwoord (imperatief), flies zelfstandig naamwoord (meerv), like bijwoord. Resultaat 'bepaal pijlsnel de snelheid van vliegen''

3. idem, maar nu like voorzetsel, resultaat 'bepaal de snelheid van vliegen die lijken op een pijl''

4. idem maar nu time bijvoegelijk naamwoord en like werkwoord (meerv), resultaat 'tijdvliegen houden van pijlen''

Vindt u deze laatste poging wat gezocht? Iemand zag daar toch handel in. Ik zag enkele jaren geleden bij mijn tandarts een klok hangen, die hij van een Amerikaan had gekregen. De wijzers van die klok waren pijlvormig en op beide wijzers zat een plastic vlieg. Toen ik hem zei 'Time flies like an arrow, ik zie dat die klok uw patiënten moet bemoedigen'', heb ik dat wel moeten uitleggen.