Duitse Transrapid gaat zweven

BONN, 9 DEC. Over acht jaar vervoert de “zweeftrein” Transrapid reizigers in een uurtje tijd voor omstreeks honderd mark langs een op betonnen palen in het landschap gebouwd spoor van Hamburg naar Berlijn (290 kilometer). Dit staat volgens de ministers Wissmann (CDU, verkeer) en Krüger (CDU, wetenschap) vast nu het Duitse kabinet gisteren akkoord is gegaan met het, grotendeels particuliere, financieringsplan voor het Transrapid-project.

De praktisch geruisloze “fluisterende pijl”, die ontwikkeld is onder leiding van het staalconcern Thyssen, moet later ook in Midden- en Zuid-Duitsland gaan rijden/zweven. Februari '94 wordt de preciese route van Hamburg via Schwerin naar Berlijn bepaald. Omstreeks 10.000 mensen zullen acht jaar werk hebben bij de aanleg, waarvan de kosten op 5,6 miljard mark komen. In eerste aanleg zullen 16 treinen en 3 reservetreinen worden gebouwd. Politieke partijen en het bedrijfsleven hebben tevreden gereageerd, milieu-organisaties noemen de Transrapid “een miljardengraf” en vrezen grote schade aan landschap en milieu.

Er komen twee aparte NV's, een particuliere voor het vervoersgedeelte en een van de overheid voor de exploitatie en het onderhoud van het railtraject. In het aandelenkapitaal van het vervoersbedrijf neemt de industrie voor 700 en de Lufthansa en de Duitse spoorwegen samen voor 300 miljoen mark deel, terwijl op de beurs nog eens 500 miljoen aandelen worden aangeboden. Dit eigen kapitaal maakt aanvullende bankkredieten zonder overheidsgarantie van 3,3 miljard mark mogelijk. Anders dan in een begin dit jaar door de Duitse regering afgewezen plan is het overheidsaandeel in de financiering nu vrij klein. Het vertrouwen in het project wordt weerspiegeld door deze particuliere financieringsopzet, heette het gisteren.

Het patentrecht op de Transrapid-vinding dateert overigens al van 1934, het viel toe aan een ingenieur uit Osnabrück. Maar zowel de vroegere Reichsbahn als de naoorlogse Bundesbahn hadden zich steeds, tot 1991, vierkant verzet tegen de toepassing ervan. Pas toen de Duitse spoorwegen dat standpunt twee jaar geleden wijzigden kreeg het project vaart.

De ministers Wissmann en Krüger en ex-Thyssen-chef Dieter Spethmann spraken gisteren dan ook van “een mijlpaal”. Spethmann voorzag zelfs al dat de Transrapid, waarmee Duitsland volgens hem vijf tot tien jaar voorligt op Japan en de VS, nu “aan een wereldwijde zegetocht” kan beginnen. Hij doelde er daarmee op dat de zweeftrein totnutoe slechts beproefd werd op een klein experimenteel traject in het Emsland in Noordoost-Duitsland. Het feit dat er in eigen land nog niet officieel was beslist liet namelijk pogingen mislukken om Amerikaanse en Aziatische orders (uit Zuid-Korea en Taiwan bijvoorbeeld) te krijgen.