Duitse telescoop van kunststof op Mount Graham

Op Mount Graham, een 3250 meter hoge berg in Arizona, is een Duitse telescoop in gebruik genomen. Met zijn antennereflector van 10 meter diameter is het de eerste telescoop van deze grootte die straling uit het heelal kan opvangen met een kleinste golflengte van 0,35 millimeter. Straling van deze golflengte wordt uitgezonden door hemellichamen met een temperatuur van slechts enkele graden boven het absolute nulpunt. Dit zijn bijvoorbeeld de dichte wolken gas en stof in het melkwegstelsel waarin sterren ontstaan. Onderzoek aan stervorming staat dan ook centraal in de submillimeter-astronomie.

De golflengte waarop radiostraling uit de ruimte kan worden opgevangen is de afgelopen jaren steeds kleiner geworden. Aan de bouw van de hiervoor gebruikte telescopen worden daardoor steeds strengere eisen gesteld. In het algemeen geldt dat een telescoopspiegel nergens meer dan 1/20 van de golflengte waarop wordt waargenomen van de ideale paraboolvorm mag afwijken: anders zijn de beelden niet scherp. Bij een golflengte van 0,35 mm is dat dus 0,017 mm: éénderde van de dikte van een mensenhaar. Zo'n vormvastheid is niet te bereiken met klassieke constructies van metaal.

Reflector en draagconstructie van deze telescoop bestaan daarom grotendeels uit kunststof dat versterkt is met koolstofvezels. Dit (dure) materiaal is even sterk als staal, maar vijfmaal zo licht en heeft een uitzettingscoëfficiënt die tienmaal zo gering is. De antennereflector is opgebouwd uit 60 afzonderlijke panelen, die bestaan uit een 90 mm dikke honingraatstructuur die bedekt is met een laag versterkte kunststof. De panelen werden gemaakt met behulp van zeer nauwkeurig geslepen en gepolijste mallen van glas.

De telescoop is gebouwd door het Max-Planck-Institut für Radioastronomie in Bonn. De Steward-sterrenwacht van de universiteit van Arizona heeft de (draaiende) behuizing gebouwd en is verantwoordelijk voor de infrastructuur. De telescoop is genoemd naar de Duitse fysicus Heinrich Hertz, die in de jaren tachtig van de vorige eeuw de aard van elektromagnetische straling ontraadselde.