VS deden meer kernproeven dan eerder gemeld

WASHINGTON, 8 DEC. De Verenigde Staten hebben in het verleden meer dan tweehonderd kernproeven gehouden in de Nevada-woestijn zonder die te melden, uit vrees dat informatie daarover zou uitlekken naar de Sovjet-Unie.

Het Amerikaanse ministerie van energie heeft dat gisteren bekendgemaakt in het kader van een eerste stap naar meer openheid over het nucleaire programma van de Verenigde Staten. Verder zijn in de zelfde periode, tussen 1945 en 1990, 48 kernproeven in het gebied van de Stille Oceaan gehouden waaraan nooit eerder ruchtbaarheid was gegeven.

Particuliere onderzoekers waren er al van uitgegaan dat de Verenigde Staten meer kernproeven hadden gedaan dan ze tot dusver hadden toegegeven, maar het aantal dat nu is bekendgemaakt ligt veel hoger dan algemeen werd aangenomen. Minister van energie Hazel O'Leary noemde de bekendmaking van deze gegevens “slechts het begin van een proces”, in het kader waarvan honderden documenten en gegevens over het nucleaire programma zullen worden vrijgegeven.

Dat zoveel proeven in de Nevada-woestijn niet als zodanig gesignaleerd zijn is niet echt verwonderlijk, aldus dr. Hein Haak, hoofd seismologie van het KNMI in De Bilt. Kernproeven tot één kiloton, waar om het hier waarschijnlijk om gaat, zijn vaak moeilijk te onderscheiden van andere, 'gewone' explosies die in dat gebied ook worden gedaan, bij voorbeeld voor de winning van mineralen. “Er zijn veel kleine proeven gedaan omdat men wilde overgaan tot het gebruik steeds kleinere nucleaire ladingen en daarom verbaast me dit bericht niet erg”, aldus Haak.

Minister O'Leary sprak haar bezorgdheid uit over het feit dat in de jaren veertig en vijftig op grote schaal ruimte is gegeven aan experimenten om de effecten van plutonium op het menselijk lichaam te testen. Er zouden ongeveer achthonderd van dergelijke proeven zijn uitgevoerd, waarvan de details in een later stadium zullen worden gepubliceerd. Ze concludeerde dat daarbij, naar de normen van vandaag, te ver is gegaan, aangezien de betrokkenen daarvoor in veel gevallen niet expliciet hun toestemming gaven.

De minister zei dat momenteel 32 miljoen pagin's documentatie worden doorgespit om te zien of ze kunnen worden vrijgegeven. Daaronder bevindt zich ook de verslaglegging van het zogeheten Manhatten-project dat leidde tot de constructie van de atoombommen die aan het einde van de Tweede Wereldoorlog werden afgeworpen. (Reuter)