Optimisme over Gatt-akkoord na Franse steun

PAG.17 GATT

BRUSSEL, 8 DEC. Het verloop van de handelsbesprekingen tussen Europa en de VS heeft geleid tot een groeiend optimisme dat binnenkort een wereldwijd GATT-akkoord kan worden gesloten over liberalisering van de handel. De Franse regering, die zich gisteren neerlegde bij de nieuwe afspraken met de VS over vermindering van de gesubsidieerde landbouwexport, maakte vanmorgen bekend dat zij volgende week in een parlementair debat de vertrouwenskwestie zal stellen om steun te krijgen voor het aangepaste landbouwverdrag.

Alleen meningsverschillen over de betaling van auteursrechten over films en dergelijke en over subsidies aan de vliegtuigindustrie staan een totaal GATT-akkoord nog in de weg. De Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Kantor en EU-commissaris Brittan maakten wel afspraken over onder meer “zeer belangrijke” tariefverlagingen in de elektronica-sector, afschaffing van importtarieven voor staal en verlaging van de tarieven voor glas, keramiek en textiel met 80 tot 85 procent.

Zowel Brittan als Kantor liet gisteren in Genève de andere 102 bij de GATT-onderhandelingen betrokken landen weten dat ze ervan overtuigd zijn dat een overeenkomst vóór 15 december kan worden gesloten. In het GATT-hoofdkwartier in Genève is met opluchting en instemming gereageerd op het feit dat de handelsbesprekingen niet langer “een onderonsje” zijn tussen Europa en de VS, maar dat van nu af aan sprake zal zijn van echte multilaterale onderhandelingen.

De laatste ontwikkelingen werden gisterochtend ingezet toen Kantor in Brussel na bijna een etmaal lang praten met commissaris Brittan een einde maakte aan het bilaterale overleg en naar Genève vertrok. De manoeuvre dwong de ministers van buitenlandse zaken van de EU om ook Brittan zo snel mogelijk naar Genève te laten vertrekken om te voorkomen “dat Kantor daar onze positie gaat uitleggen”. Dat nam niet weg dat met name Frankrijk en een aantal zuidelijke lidstaten gisterochtend op sommige onderdelen in forse bewoordingen bezwaren op tafel legden tegen het onderhandelingsresultaat.

Na afloop van het spoedberaad van de EU-ministers van buitenlandse zaken werd gistermiddag duidelijk dat Frankrijk instemt met de nieuwe landbouwafspraken met de VS. Het zogenoemde 'Blair House-akkoord' is “dood” en heeft plaatsgemaakt voor “een nieuwe overeekomst”, onderstreepte de Franse minister van buitenlandse zaken, Juppé, met de impliciete bedoeling om de boeren in eigen land daar ook van te overtuigen.

De vreugde over de Franse instemming werd gisteren geheel overschaduwd door nieuwe eisen die Parijs verbindt aan het landbouwakkoord. Frankrijk wil het handelsinstrumentarium van de EU aanscherpen en aanvullende financiële compensaties voor de boeren. Daarvoor zou de jaarlijkse richtlijn voor de landbouwuitgaven verhoogd moeten worden. In Brussel wordt er op gerekend dat deze kwestie en de eigenlijke GATT-onderhandelingen informeel een zeer belangrijke rol zullen spelen op de komende Europese top van regeringsleiders, vrijdag en zaterdag.