Mogelijk vredesoverleg in Birma

BANGKOK, 8 DEC. De Birmese gewapende oppositie, verenigd in de Democratische Alliantie van Birma (DAB), gaat met de militaire junta in Rangoon praten over beëindiging van de burgeroorlog, die al meer dan veertig jaar duurt.

Em Martha, de woordvoerder van de Karen Nationale Unie, de belangrijkste organisatie in de DAB, zei gisteren in Bangkok dat de leiders van alle guerrillabewegingen het eens zijn geworden over het zoeken van toenadering tot Rangoon. “Als we een positief antwoord krijgen uit Rangoon zal dat zeer goed voor het land zijn”, aldus Em Martha.

Verscheidene etnische minderheden in het grensgebied met Thailand (Karen, Kachin, Shan, Mon) begonnen na de Birmese onafhankeljkheid in 1948 een guerrilla tegen het centrale gezag. Na 1962 verhevigde de strijd, toen in Rangoon een militaire junta onder aanvoering van generaal Ne Win de macht overnam en Birma met ijzeren hand ging regeren. De militairen zijn nog altijd aan het bewind, sinds 1988 onder de naam SLORC (Staatsraad voor herstel van recht en orde), nadat een volksopstand ten koste van duizenden doden was neergeslagen.

De sterke man van de militaire junta, generaal Khin Nyunt, riep de gewapende oppositie de afgelopen tijd een aantal malen op tot het houden van vredesbesprekingen. Vooruitlopend daarop schortte het regeringsleger dit voorjaar zijn acties tegen rebellen op. Ten minste vier groeperingen, waaronder de Onafhankelijke Kachin Organisatie en de Shan Staatsvolkspartij, besloten daarop eveneens de wapens neer te leggen. De Kachin sloten al een voorlopig vredesakkoord met de SLORC.

De DAB werd gesticht in 1988; behalve de organisaties van de minderheden hebben ook verscheidene studenten, die na 1988 uit Rangoon vluchtten, zich bij de alliantie aangesloten. In 1990 liet de SLORC vrije verkiezingen houden, die eindigden in een overweldigende zege voor de Nationale Liga voor Democratie van oppositieleidster Aung San Suu Kyi, de latere winnares van de Nobelprijs voor de Vrede. De SLORC verklaarde de uitslag evenwel ongeldig. Suu Kyi staat al sinds juli 1989 onder huisarrest.

Volgens waarnemers is de toenadering tussen militairen en rebellen het gevolg van buitenlandse druk die op Rangoon is uitgeoefend. Het bewind staat al jaren in een kwade reuk bij organisaties voor de rechten van de mens en bij de Verenigde Naties. Maandag nam een comité van de VN unaniem een resolutie aan waarin Birma andermaal wordt veroordeeld wegens schendingen van de mensenrechten.

Volgens de VN zit er geen schot in de democratische ontwikkelingen in Birma. In een rapport komt het VN-comité tot de slotsom dat er in het land nog steeds sprake is van “willekeurige, standrechtelijke executies, martelingen, dwangarbeid, slechte behandeling van vrouwen en van andere restricties op fundamentele rechten”. De Birmese ambassadeur bij de VN, Kyaw Min, wees de kritiek van de hand en zei dat de VN recente “positieve ontwikkelingen” in zijn land niet in de overwegingen hadden betrokken. (AP, Reuter)