Irritatie om Duitse film over neonazi's

BONN, 7 DEC. Een met overheidsgeld gesubsidieerde Duitse documentaire over het neonazisme - 'Beroep: neonazi' - heeft tot verlegenheid van de subsidiegevers en tot grote ergernis bij Ignatz Bubis, de voorzitter van de Centrale raad van de joden in Duitsland, geleid.

Bubis wil de vertoning van de 83 minuten durende documentaire in Frankfurt, vanaf donderdag, voorkomen en vroeg gisteren om vervolging van de bekende rechts-radicaal Bela Ewald Althans (27). Deze Althans ontkent in de film dat in Auschwitz joden zijn vermoord en roept op tot vestiging van een neonazistisch regime in Duitsland. Daarmee overtreedt hij in beide gevallen de in Duitsland geldende verbodsbepalingen. Wie spreekt van de zogeheten 'Auschwitz-leugen' kan in Duitsland tot maximaal vijf jaar veroordeeld worden. Bubis' bezwaar is voorts dat de film dergelijke uitspraken, als ook verheerlijkingen van het nazi-regime, zonder enig kritisch commentaar geeft. De Berlijnse justitie was al met een vooronderzoek tegen Althans begonnen.

De meningen over de opzet en de toelaatbaarheid van de film zijn in Duitsland zowel binnen de joodse gemeenschap als daarbuiten verdeeld. De regisseur van de film, de 33-jarige Wilfried Bonengel, heeft neonazi's willen portretteren zonder zijn film gelijktijdig van commentaar te laten voorzien. “Ik heb de moeilijke weg gekozen en daarvan bewust afgezien, iedereen weet wat werkelijk in Auschwitz gebeurd is, moraliserende commentaren zouden juist die jongeren afschrikken die ik probeer te bereiken”, zegt hij over zijn werkstuk, dat sinds vorige maand in enkele grote Duitse steden wordt vertoond.

Bonengel is eerder bekend geworden door een zeer kritische film over het neonazisme in Duitsland en een eveneens kritisch boek ('De afrekening'), dat hij met de vroegere Oostduitse neonazi Ingo Hasselbach maakte. Deze Hasselbach moest na de verschijning van dat boek onderduiken om te ontkomen aan rechts-radicale wraakacties (zoals een nog net op tijd door de Berlijnse politie onderschepte bombrief).

Bonengels nu gewraakte laatste film is met 370.000 mark gesubsidieerd door de deelstaten Hessen, Hamburg, Brandenburg en Mecklenburg-Vorpommern. Alle vier deelstaten hebben de bioscopen intussen verzocht om de film niet (meer) zonder aanvullende schriftelijke of gefilmde informatie over het nazisme te vertonen. In bioscopen in Hamburg en Hannover werd afgelopen weekeinde de vertoning opgeschort, in andere steden is de vertoning verboden. De distributeur van de film, Unidoc, zegt het toe te juichen als juridische maatregelen zouden volgen tegen Althans en andere rechts-radicalen die in de documentaire strafbare uitlatingen doen.