RAFAEL CALDERA; Grootvader als staatshoofd

CARACAS, 6 DEC. Kennismaken met de nieuwe president van Venezuela is er voor zijn collega's voorlopig niet bij. Buitenlandse gasten worden niet uitgenodigd voor de komende inauguratie van de 77-jarige Rafael Caldera Rodrguez. Alleen Venezolanen zullen welkom zijn op wat een sobere plechtigheid moet worden en niet “een festival of een kroning”, zo zei Caldera een paar dagen geleden.

Soberheid, zuinigheid en eerlijkheid zullen het nieuwe Venezolaanse presidentschap moeten kenmerken in een tijd dat het land hoopt zich te kunnen herstellen van de ernstigste politiek-economische crisis van de afgelopen 35 jaar van democratie. Dat herstel, zo heeft Caldera gezegd, zal via “een nationale dialoog” moeten verlopen.

Het is de tweede keer dat Caldera het hoogste ambt in zijn land gaat bekleden. Eerder deed deze doctor in de politicologie met (ere-)doctoraten van tientallen nationale en internationale universiteiten dat tussen 1969 en 1973 namens de sociaal-christelijke COPEI, de partij die hij bijna een halve eeuw geleden mede oprichtte.

Ditmaal is Caldera aan de macht gekomen als 'onafhankelijke' met een verkiezingsvehikel dat uit een zestiental partijen en partijtjes bestaat en waarin de Beweging naar het Socialisme (MAS) een belangrijke rol speelt. Toch is Caldera beslist geen socialist en na zijn recente breuk met de COPEI profileerde hij zijn platform behendig als de 'derde stroming' en het 'alternatief' waaraan de Venezolaanse kiezers grote behoefte hadden na meer dan drie decennia van afwisselend COPEI en de nu verslagen regeringspartij Acción Democrática aan de regering.

Caldera heeft de verkiezingen, ondanks zijn brede coalitie Convergencia Nacional, op persoonlijke titel gewonnen. Van groot belang was een toespraak die hij hield op 4 februari 1992, de dag waarop de eerste van twee recente couppogingen plaatshad. Caldera veroordeelde het geweld, maar verwierp de motieven en vooral de klachten van de coupplegers niet. De oud-president speelde daarmee in op het wijdverbreide sentiment onder de bevolking dat de 'traditionele' politici 'corrupt' zijn en dat het neo-liberale hervormingsbeleid van president Carlos Andrés Pérez te hardvochtig was. Caldera zelf wordt beschouwd als niet-corrupt, maar heeft tot nu toe geen concrete alternatieven aangegeven voor het verfoeide bezuinigingsbeleid.

Hoewel Caldera nu is gekozen als een alternatief voor de traditionele Venezolaanse politiek heeft hij juist daarin een lange carrière achter de rug. Hij was onder meer afgevaardigde, senator en mede-grondwetgever. Op internationaal vlak was hij onder andere actief binnen de internationale christen-democratische beweging en de Verenigde Naties. Caldera is auteur van een aantal boeken. Hij is vader van zes kinderen en een grootvader die door zijn kleinkinderen uitsluitend bij de achternaam wordt genoemd.

De verkiezingsuitslag van gisteren heeft bevestigd dat Caldera een groot persoonlijk gezag geniet onder de Venezolanen. Maar in wat menselijkerwijs als de herfst van zijn leven mag worden beschouwd, heeft Rafael Caldera voorshands niet veel meer dan dat gezag voorhanden bij het bestrijden van de crisis in een land waarin alle ogen op hem alleen zijn gericht.