Overleg handelsakkoord in cruciaal stadium

PARIJS, 6 DEC. De onderhandelingen om tot een wereldwijd handelsakkoord in het kader van de GATT te komen bevinden zich in een cruciaal stadium. Na intensief weekendberaad in Parijs en Genève, zijn vandaag de onderhandelaars Brittan en Kantor opnieuw in Brussel bijeen gekomen. Vanavond zou een concept aan de ministers van buitenlandse zaken worden voorgelegd, maar het uur van de waarheid wordt pas tegen het eind van de week verwacht.

Na de besprekingen op het hoofdkantoor van de GATT (General Agreement on Tariffs and Trade) in Genève en in het Hôtel Matignon, de residentie van de Franse minister-president, ontstond gedurende het weekeinde een alles-of-niets sfeer. Maandag 6 december zou het buigen of barsten worden. GATT-topman Sutherland waarschuwde op de stoep van premier Balladur voor de zeer ernstige gevolgen van het uitblijven van een akkoord.

Aansluitend kwam ook Europees onderhandelaar Sir Leon Brittan voor overleg met Balladur naar Parijs. Vrijdag had hij al met kanselier Kohl overlegd. De Amerikaanse onderhandelaar Kantor heeft in Washington overlegd met president Clinton, die in zijn vliegtuig Air Force One twintig minuten per telefoon heeft gesproken met premier Balladur.

De fungerend president van de Europese raad van ministers van buitenlandse zaken, de Belg Willy Claes, heeft echter die nadruk op het nemen van definitieve beslissingen vandaag getemperd. Veeleer zouden de ministers aanstaande zaterdag, na de tweedaagse Europese raad van regeringsleiders, de rekening opmaken.

Franse politici, onder wie senaatsvoorzitter Monory, die werd ontboden op het Matignon, bevestigden gisteren het optimisme van de Franse premier. Een doorbraak zou in de lucht zitten. De Franse regeringswoordvoerder, minister Sarkozy, liet daar gisteravond een woord van waarschuwing tegen te groot optimisme op volgen. Er was beweging, maar nog niet genoeg, met name op de terreinen van landbouw en de audiovisuele sector. De Franse minister van buitenlandse zaken Alain Juppé herhaalde het Franse obstakel van de landbouw. Als er nog een meter Frans land braak moet worden gelegd, tekent Frankrijk niet.

Naar verluidt zouden de VS bereid zijn concessies te doen op landbouwgebied. De volgens een eerder akkoord (dat in Blair House in Washington werd gesloten) beoogde vermindering van de gesubsidieerde Europese landbouw-export met 21 procent zou niet in zes jaar maar in een langere periode bereikt mogen worden.

Bovendien zou het bestaande graanoverschot van de Gemeenschap buiten de exportbeperking blijven. Frankrijk, dat de helft van de Europese landbouw-export voor zijn rekening neemt, zou sterk profiteren van een dergelijke regeling. In ruil voor deze gebaren zou de EG Amerikaanse landbouwprodukten, zoals graan, vlees en melk minder belasten.

Een nieuw probleem voor het bereiken van een wereldwijd akkoord tussen uiteindelijk 116 landen doet zich voor nu de Japanse regeringscoalitie in moeilijkheden is door de concessies die premier Hosokawa zou willen doen. De socialisten zouden de regeringscoalitie willen verlaten als Tokio de invoer van rijst gaat toestaan in ruil voor vrijere export van andere produkten. Zonder de socialisten valt de huidige coalitie.