Nederpop en levenslied veroveren Nederland èn de rest van de wereld

Jacques Herb gaat met Manuela naar New York en de Zeeuwse groep Gorefest heeft succes in Italië. Het tweedaagse Midwinter Festival in Den Haag biedt het komende weekeinde een overzicht van Hollandse successen: van Imca Marina tot 2 Unlimited.

Midwinter Muziek Festival: 10 en 11 december Congresgebouw, Den Haag. Informatie: 070-3542958.

Liefhebbers van Nederlandse popmuziek staan zaterdag voor een dilemma. Gaan we naar de finale van de Grote Prijs van Nederland in Paradiso, kiezen we voor Lee Towers' Gala of the Year in Ahoy of bezoeken we de tweede avond van het Midwinter Muziek Festival in Den Haag? Dat laatste evenement staat vanwege de lokatie (het Congresgebouw), de organisatie (het bureau van wijlen Paul Acket) en de opzet (meer dan dertig groepen en artiesten in zeven zalen) te boek als het North Sea Festival van de Nederpop.

Naast solisten met orkestbegeleiding als Anita Meijer, Gerard Joling en Rob de Nijs, staan er de Nederlandstalige rockgroepen De Dijk, The Scene en Tröckener Kecks. Het volkse repertoire van Hanny ('Vanavond heb ik hoofdpijn') en Henk Wijngaard ('Met de vlam in de pijp scheur ik door de Brennerpas') wordt afgewisseld met de 'serieuze' theatermuziek van Mathilde Santing en Hans Dorrestijn. Behalve voor betrekkelijk nieuwe popgroepen als Beatcream en Hallo Venray is er aandacht voor oudgedienden Sandy Coast en Earth & Fire op een apart Terug In De Tijd-podium.

De festivalorganisatie die 2 Unlimited op dezelfde avond als Imca Marina durft te programmeren, moet een optimistische kijk hebben op het bevattingsvermogen van de gemiddelde Nederpopliefhebber. De carnavaleske liederen van Imca Marina ('Vino, vino, waar blijft de wijn?') en de internationaal vermaarde dansmuziek van 2 Unlimited (jong, wild & techno) vertegenwoordigen twee uitersten van Nederlands fabrikaat op popgebied. Het is dan ook de bedoeling dat de bezoeker zijn eigen festival samenstelt, zoals dat bij North Sea Jazz gebruikelijk is.

Het Midwinter Muziek Festival volgt een ontwikkeling die zich in de popwereld al enkele jaren aftekent. Niet voor niets staan De Dijk en The Scene in de immense Statenhal, want hun optredens trekken in het land al geruime tijd volle zalen. Zoals er in Frankrijk en Spanje nationale fenomenen konden opstaan als Patricia Kaas (hedendaags chanson) en Mecano (Spaanstalige new wave), zo lijkt de hiërarchie van de Anglo-Amerikaanse popmuziek ook in Nederland gebroken.

Tegenover de binnenlandse erkenning voor muzikanten die de subsidie via de sociale dienst of het podiumplan van de Stichting Popmuziek zijn ontgroeid, staat het ongekende buitenlandse succes van het door studiomuzikanten bedachte 2 Unlimited. Rapper Ray Slijngaard en zangeres Anita Doth bereizen de hele wereld met hun geraffineerde hitparademuziek, die juist genoeg melodie bevat om de voornaamste klacht tegen housemuziek - dat het zo eentonig klinkt - weg te nemen.

Tot nu toe zat er vaak een Hollands luchtje aan onze muzikale exportprodukten. 'Una paloma blanca' van de George Baker Selection was vooral zo'n succes vanwege het oerhollandse hoempa-ritme. Het record van de meest vertaalde Nederpopsong staat op naam van Vader Abraham met het tot in Japan en de Verenigde Arabische Emiraten uitgevoerde 'Smurfenlied'.

Het Nederlands cultuurgoed krijgt er begin volgend jaar een ambassadeur bij, wanneer de Rotterdamse volkszanger Jacques Herb ('Een man mag niet huilen') naar de Verenigde Staten vertrekt voor optredens in de muzieksteden bij uitstek New York, Memphis, Nashville en San Francisco. Hij zal er zijn Manuela zingen, en achter de schermen wordt al driftig gewerkt aan een treffende vertaling van de meest dramatische slotzin uit de canon van het Nederlandse lied: 'De dokters vechten door, ze weten niet waarvoor...'

Jacques Herb, die vorig jaar een glorieuze comeback maakte met een avondvullende show in Paradiso en die daar op Tweede Kerstdag een volgend Gala van het Nederlandse Lied aan vastknoopt, werd niet benaderd om acte de presence te geven op het Midwinterfestival. “Onbegrijpelijk”, vindt zijn manager Johan Hense, “vooral omdat het evenment mede wordt georganiseerd door de auteursrechtenorganisatie Buma. Je zou toch denken dat die instelling er voor de artiesten is. In het bijzonder voor zo iemand als Jacques Herb, die in het verleden toch heel wat geld voor ze binnen heeft gebracht.”

Overigens is het lach- en traangenre in Den Haag ruim vertegenwoordigd, met optredens van de jofele Amsterdammers André Hazes en Gordon, maar ook door Willeke Alberti die zich precies dertig jaar na haar eerste hit nog eens af mag vragen: 'Spiegelbeeld, vertel eens even, ben ik echt zo oud als jij?'

Er wordt vaak een beetje lacherig gedaan over het Nederlandse lied, vooral wanneer er belangrijke zaken als de liefde en de dood aan de orde komen. Optredens van de Zangeres Zonder Naam, Corry Konings of Jacques Herb speelden zich dikwijls af in een sfeer van 'camp', scherts en lacherigheid in discotheken en homoclubs.

Het Haagse muziekfeest brengt daar in zoverre verandering in, dat voor het eerst een poging wordt gedaan om een compleet beeld te geven van wat er op het gebied van populaire muziek in Nederland te koop is. Een publieksvriendelijke programmering stond daarbij voorop, want voor de ware frontlinie in de Nederpop moeten we op 8 januari naar de Noorderslag in de Groningse Oosterpoort. Daar zal onder meer de voormalige punkgroep De Kift te zien zijn, die haar laatste cd Krankenhaus verpakte in een sigarenkistje en die zich toelegt op theatrale en poëtische fanfaremuziek met een onconventioneel instrumentarium.

Ondertussen blijven Nederlandse popmuzikanten naar het buitenland lonken. Bettie Serveert was onlangs het middelpunt van een 'bidding war' tussen de diverse hoofdkantoren van Amerikaanse platenmaatschappijen, die er naar verluidt miljoenen dollars voor over hebben om zo'n fris en origineel Nederlands bandje tot de artiestenstal te mogen rekenen.

The Serenes uit Friesland leverden deze herfst een album met internationale allure af, opgenomen onder de hoede van de in alternatieve kringen gevierde producer Lou Giordano. Kortgeleden werd een Vereniging van rockmanagers opgericht, die haar voordeel moet gaan doen met buitenlandse ervaringen die opgedaan werden door Urban Dance Squad, Loïs Lane en The Watchman. The Scene en Tröckener Kecks zijn al enkele jaren groot in Vlaamstalig België, terwijl de death metal van het Zeeuwse Gorefest tot in Italië op een woud van gebalde vuisten mag rekenen.

Het wachten is op de nieuwsgierige socioloog die zaterdagavond bij het Midwinter Muziek Festival gaat uitzoeken welke mensen zowel te vinden zijn bij Imca Marina, als later die avond op de dansvloer bij 2 Unlimited. Vooral onder de fans van de laatste, die de kreet 'there's no limit' tot motto heeft verheven, zouden zich de meest ruimdenkende muziekliefhebbers moeten bevinden.