Kritiek op EG-plan stimulering economie

BRUSSEL, 6 DEC. Nederland, Duitsland en Groot-Brittannië hebben gisteren in Brussel grote bezwaren geuit tegen een voorstel van de Europese Commissie om tot het jaar 2002 jaarlijks 17 miljard gulden extra te besteden aan grote infrastructurele voorzieningen. Met dat bedrag wil de Commissie het Europese 'groei-initiatief' opnieuw fors uitbreiden.

De Europese Commissie wil het extra geld, waarmee de economie gestimuleerd zou moeten worden, aantrekken door Euroleningen uit te schrijven. Maar de Duitse minister van financiën Theo Waigel zei “principiële bezwaren” te hebben “tegen een dergelijk kredietprogramma”. Zijn Nederlandse collega Wim Kok eiste dat de voorstellen eerst op papier aan de hoofdsteden worden gepresenteerd. Hij wilde gisteren tijdens de bijeenkomst van de ministers van financiën niet met commissielid Henning Christophersen in debat gaan, omdat deze het miljardenplan slechts mondeling presenteerde. “Op deze manier kunnen wij de consequenties niet overzien, we willen het plan eerst goed bestuderen”, aldus Kok.

Dezelfde ministers maakten eerder soortgelijke bezwaren tegen de stimuleringsvoorstellen waarover op de topconferenties in Edinburgh en Kopenhagen is besloten. Volgens Nederland, Duitsland en Groot-Brittannië beschikt de Gemeenschap over voldoende geld voor investeringen.

Volgens topambtenaren in Brussel heeft de Commissie het nieuwe plan gisteren met opzet alleen mondeling gepresenteerd. Commissievoorzitter Delors heeft zodoende de kans het eind deze week op de topconferentie van staatshoofden en regeringsleiders, die politieke besluiten neemt, te lanceren. Met die tactiek hoopt hij te voorkomen dat de ministers van financiën het plan blokkeren. Brussel wil vooral meer geld steken in de aanleg van grote 'transeuropese' netwerken op het gebied van vervoer en telecommunicatie. Het voorstel maakt deel uit van het Witboek over 'economische groei, concurrentiekracht en werkgelegenheid', waarover de Europese Top in Brussel vrijdag en zaterdag moet beslissen.

Volgens de Europese Commissie is jaarlijks ongeveer 20 miljard ecu (ruim 43 miljard gulden) nodig voor investeringen in de Europese infrastructuur. Dat komt neer op een totaalbedrag van ongeveer 260 miljard gulden tot en met 1996.

Pag.11: Te overbruggen kloof is 8 miljard ecu groot

Het grootste deel van de benodigde bedragen is al opgenomen in de meerjarenbegroting van de Europese Unie. De Commissie houdt bijvoorbeeld rekening met al vastgelegde uitgaven uit de structuurfondsen en het zogeheten cohesiefonds (bedoeld voor de vier armste lidstaten van de Europese unie). Ook al afgesproken leningen van de Europese investeringsbank (EIB) zijn in het overzicht opgenomen.

Volgens de Europese Commissie blijft er per saldo nog een te overbruggen kloof van ongeveer 8 miljard ecu per jaar over. Omgerekend komt dit erop neer dat tot en met 1999 nog voor bijna 104 miljard gulden aan nieuw kapitaal moet worden gevonden. De Europese Commissie denkt dat geld relatief goedkoop te kunnen lenen op de kapitaalmarkt wegens de kredietwaardige status van de EU.

Als de regeringsleiders eind deze week instemmen met het voorstel van de Commissie, zou dat een voortzetting betekenen van de lijn die op de afgelopen Europese raden werd ingezet. Vorig jaar december in Edinburg besloten de regeringsleiders om - op voorstel van voorzitter Delors van de Europese Commissie - 5 miljard ecu uit te trekken voor de lancering van een Europees groei-initiatief. Afgelopen zomer werd daar in Kopenhagen nog eens 2 miljard ecu aan toegevoegd, wederom op verzoek van Delors. Voor de uitvoering van het 'groei-initiatief' zorgt de Europese investeringsbank.

Ongeveer 8 miljard ecu erbij, zoals de Delors nu vraagt, zou meer dan een verdubbeling betekenen van het speciale stimuleringsprogramma van de EU. Europees commissaris Henning Christophersen beweerde gisteren dat het voorstel niet inhoudt dat de Europese Unie schulden gaat maken waar de individuele lidstaten juist hun best doen om te bezuiningen teneinde te voldoen aan de begrotingsnormen van 'Maastricht' voor toelating tot de economische en monetaire unie (EMU).