Hoofdpunten onderhandelingen Gatt-akkoord

ROTTERDAM, 6 DEC. Nu de pogingen om de regels voor de wereldhandel te herschrijven na zeven jaar onderhandelen in hun laatste stadium komen, zijn niet alleen de Franse boeren boos. In Genève wordt deze week geprobeerd de basis te leggen voor een nieuw akkoord in het kader van de GATT (Algemene overeenkomst inzake tarieven en handel).

De landbouw vormt nog steeds een van de hoofdpunten van de meningsverschillen over de liberalisering van de wereldhandel, tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie. De Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Mickey Kantor blijft vasthouden aan het akkoord dat een jaar geleden in Washington werd gesloten, waarbij is afgesproken dat de Europese landbouwsubsidies fors worden verminderd.

De Amerikaanse boeren en de producenten van films, computerchips en software, staal, geneesmiddelen, telecommunicatiemiddelen en leveranciers van financiële diensten (banken en verzekeringsmaatschappijen) hebben zich ook ontevreden uitgelaten over de traagheid in de GATT-onderhandelingen. Al deze sectoren hebben groot belang bij een slechten van handelsbarrières waardoor de concurrentie kan toenemen en voor Amerikaanse produkten een betere toegang ontstaat op de markten in Europa en het Verre Oosten.

Amerikaanse filmproducenten eisen van Mickey Kantor dat hij in elk geval uit Genève terugkeert met een overeenkomst die hen ruimere mogelijkheden biedt om tv-programma's en films in Europa af te zetten, waarmee het Franse quota-systeem voor de import van buitenlandse programma's wordt doorbroken. De producenten van halfgeleiders willen dat de Europese importheffingen van 14 procent op hun produkten worden gehalveerd, maar de Europese onderhandelaars eisen als tegenprestatie van de Amerikanen een halvering van hun importheffing op textiel. Een moeilijk punt in Genève belooft ook het plan van president Clinton voor bescherming van de Amerikaanse financiële dienstensector te worden. Clinton wil voor de banken en verzekeraars een eigen belastingregime, waardoor hij buitenlandse ondernemers aanzienlijk zwaarder kan belasten dan Amerikaanse.

Onderhandelaars van beide zijden erkennen dat het voor GATT nu vijf voor twaalf is, maar de kans op een akkoord vóór 15 december schatten ze niet hoger dan 50 procent. Tot 15 december kan het Amerikaanse congres een nieuw GATT-akkoord alleen aanvaarden of verwerpen. Daarna wordt de afronding veel moeilijker omdat het Congres dan het recht tot amendering krijgt.