Cos fan tutte

Mozart: Cos fan Tutte door The English Baroque Soloists en The Monteverdi Choir o.l.v. John Eliot Gardiner met Amanda Roocroft, Rosa Mannion e.a. (Archiv 437 829-2)

Twee jaar geleden dirigeerde John Eliot Gardiner in het Holland Festival een overdonderende uitvoering van Mozarts opera Cos fan tutte. De plaats van handeling was het Concertgebouw, maar er was geen sprake van een concertante uitvoering. Gardiner beseft heel goed dat Mozart zingen met een muziekstandaard voor de neus vrijwel onmogelijk is. Dankzij zijn eigen subtiele regie-aanwijzingen en de perfecte timing kreeg de muziek een extra dimensie, die zij zonder enige vorm van enscenering zou hebben moeten missen.

Deze produktie is nu op cd verschenen, met nagenoeg dezelfde cast (alleen Claudio Nicolai als Don Alfonso werd vervangen door Carlos Feller). Over de uitvoering is dan ook niets dan goeds te melden: prachtige stemmen, een perfect spelend orkest.

Maar de cd-registratie stelde Gardiner juist bij Cos, volgens hem de meest 'fragiele' van Mozarts volwassen opera's, voor een probleem. Als hij zijn zangers domweg achter een microfoon zou hebben geplaatst, zou veel van de charme van deze uitvoering verloren zijn gegaan. De musici zouden ongetwijfeld hun gevoel voor timing, dat juist in het spel ontstond, hebben verloren.

Om dat te voorkomen heeft Gardiner gekozen voor een live-registratie. Daarmee heeft hij echter nieuwe problemen gecreëerd. Want het is storend om een zaal te horen lachen om iets dat niet te zien is en het is vervelend om iedere keer bij het afdraaien na Fiordiligi's prachtige aria Come scogio immoto resta hetzelfde enthousiaste applaus te horen. Ook de voetstappen en andere bijgeluiden gaan op den duur storen. Tenslotte is de akoestiek van het Teatro Comunale in Ferrara wat aan de droge kant.