Caldera na een kwart eeuw opnieuw president Venezuela

CARACAS, 6 DEC. De 77-jarige oud-president van Venezuela, Rafael Caldera, heeft gisteren als 'onafhankelijke' kandidaat met meer dan eenderde van de stemmen na een kwart eeuw opnieuw de presidentsverkiezingen in zijn land gewonnen. Caldera versloeg daarbij niet alleen de twee kandidaten van de 'traditionele' politieke partijen, maar ook de kanshebber van de protestbeweging Causa Radical.

De overwinning van Caldera is voorshands nog gebaseerd op ramingen door de vier nationale televisiezenders. Volgens deze ramingen zou Caldera ruim dertig procent van de stemmen hebben veroverd, terwijl de kandidaten van Causa R, de regeringspartij Acción Democrática en de sociaal-christelijke COPEI ieder iets onder of boven de 20 procent hadden gekregen. De overige dertien presidentskandidaten speelden geen rol van betekenis.

Tot ver na middernacht plaatselijke tijd had de Hoge Kiesraad nog steeds geen deeluitslagen. Een woordvoerder van de Kiesraad weet de vertraging aan de onverwachts hoge opkomst en slecht weer, waardoor de verbindingen tussen de stembureaus in het land en de hoofdstad werden bemoeilijkt. Bovendien waren de verkiezingen gecompliceerder dan voorheen, omdat de helft van de assemblée op persoonlijke titel kon worden gekozen. De kiezers werden geconfronteerd met vaak lange en ingewikkelde kieslijsten.

De uitslag van gisteren betekende dat Caldera na 25 jaar voor de tweede maal met een vrijwel gelijk percentage van de stemmen als bij de verkiezingen in 1968 werd gekozen als president van Venezuela. Kort nadat de vier Venezolaanse televisiestations toestemming hadden gekregen van de Kiesraad om hun ramingen bekend te maken, liet Caldera zich op het campagnehoofdkwartier al als de onbetwistbare winnaar van de verkiezingen huldigen door zijn aanhangers. Caldera hield hun voor dat zijn regering er een van “zuinigheid” zal zijn en dat hij “de vrolijkheid” en “het geloof in Venezuela” wil terugbrengen in het land. “Ondanks alle sombere voorspellingen zal het volgend jaar beter worden”, zei Caldera.

De verkiezingsdag werd gekenmerkt door massale aanwezigheid van de strijdkrachten, het uitblijven van noemenswaardige incidenten en een relatief hoge opkomst. Anders dan voorgaande jaren, toen kiezers uit protest massaal wegbleven, heeft nu volgens de Kiesraad ruim tachtig procent van de tien miljoen kiesgerechtigde Venezolanen zijn stem uitgebracht. Bij verkiezingen voor gemeentebesturen en gouverneurs eind 1992 was de opkomst tussen de veertig en vijftig procent. Sommige stemlokalen waren drie uur na de officiële sluitingstijd nog open, terwijl kiezers in de rij op hun beurt wachten om te stemmen. “Het absentionisme is verslagen”, aldus voorzitter Morales van de Hoge Kiesraad gisteren.

AD-kandidaat Claudo Fermn was de eerste om de overwinning van Caldera te erkennen. De winnaar prees Fermn vervolgens als “een democraat die respect verdient” en hekelde Velásquez van Causa R en Alvarez van COPEI als “onvolwassen”. Waarnemers zien hierin een aanwijzing dat Caldera mogelijk via afspraken met AD aan de nu ontbrekende parlementaire meerderheid wil komen. Desondanks zei Caldera dat “er geen politieke pacten” zullen worden gevormd, maar dat hij zal proberen om “fundamentele overeenstemming” met verschillende sectoren in de Venezolaanse samenleving te bereiken.

De verkiezingsoverwinning van Caldera maakt een voorlopig einde aan een periode van grote politieke en sociale instabiliteit in Venezuela. Begin februari en eind november vorig jaar trachtten delen van de strijdkrachten een staatsgreep te plegen. Dit jaar werd president Carlos Andrés Pérez gedwongen terug te treden, terwijl een onderzoek plaatsheeft naar beweerde corruptie door het staatshoofd. In de weken voorafgaand aan de verkiezingen heerste er een gespannen sfeer in de hoofdstad Caracas. Eind vorige week zou de inlichtingendienst van het leger nog een 'complot' hebben ontdekt onder leiding van een gepensioneerde divisiegeneraal.