ABN Amro wil lucratieve beursactiviteiten nog verder uitbreiden; Massale run op Nederlandse emissies

AMSTERDAM, 4 DEC. Binnen- en buitenlandse beleggers storten zich massaal op de ongekende golf Nederlandse emissies die over de internationale kapitaalmarkt spoelt. Na het eerdere succes van emissies van Akzo (1,4 miljard) en KNP BT (een half miljard gulden) bleek er gisteren naar schatting twee keer zoveel vraag naar de emissie van Hoogovens (minstens 340 miljoen) dan er certificaten beschikbaar zijn.

Naast Akzo en KNP BT maakten dit jaar grote ondernemingen als ABN Amro, ING en Ahold de gang naar de beurs. Op de rol staan nu in Nederland nog in ieder geval KLM (tussen 500 miljoen en 1 miljard gulden) en 'de financiële gebeurtenis van de eeuw' in de Nederland, de beurgang van Koninklijke PTT Nederland (KPN). De eerste aandelentranche van KPN, dat door ABN Amro naar de beurs wordt gebracht, zou dit voorjaar minstens 5 à 6 miljard gulden moeten opleveren. Gezien de huidige grote vraag naar aandelen zou dat bedrag wel eens veel hoger kunnen uitpakken.

De stroom Nederlandse emissies kwam internationaal gezien relatief traag op gang. “Het typisch Nederlandse systeem van stockdividenden (dividend in de vorm van aandelen, red.) was de afgelopen jaren een methode van bedrijven om gestaag aandelen aan te trekken”, zegt drs. W. G. Jiskoot, onder wiens hoede ABN Amro nieuwe aandelenemissies 'begeleidt'.

Jhr. drs. R.W.F. van Tets, lid van de raad van bestuur van ABN Amro, schrijft de grote vraag naar aandelen vooral op het conto van niet-Nederlandse beleggers. In landen met een lage rentevoet zoals de VS neemt het aantal beleggingsfondsen in snel tempo toe. Daarnaast beleggen Amerikaanse en Britse pensioenfondsen toch al veel meer dan Europese in risicodragend kapitaal.

Maar ook de Nederlandse institutionele beleggers voelen het drukkende effect van de dalende rente op hun rendement en voeren hun aandelenbeleggingen in snel tempo op. Van Tets wijst erop dat Nederlandse pensioenfondsen met het oog op hun toekomstige verplichtingen werken met een rekenrente van minstens vier procent. Imiddels is het effectief rendement van staatsleningen, de afgelopen jaren de favoriete belegging van pensioenfondsen, al gezakt tot 5,8 procent zodat de pensioenfondsen naar meer renderende beleggingen moeten omzien. “Amerikaanse pensioenfondsen werken met een rekenrente van acht procent.”

Daar staat volgens de bankiers van ABN Amro tegenover dat bedrijven huiverig zijn om hun schuldenlast verder uit te breiden. Bij het huidige beursklimaat is daarentegen een beursemissie aantrekkelijk. Jiskoot: “Begin jaren tachtig hebben veel bedrijven de kans voorbij laten gaan om een aandelenemissie te doen. Ze waren dus zeer scherp gefinancierd, met alle gevolgen van dien.”

Daar komt bij dat bedrijven om specifieke redenen, zoals een overname, emissies doen en daartoe nu alvast de vermogensverhoudingen opschroeven. “Bedrijven trachten hun balansstructuur in overeenstemming te brengen met toekomstige doelstellingen”, drukt Van Tets zich voorzichtig uit. Als voorbeeld van een “expansief bedrijf” noemt Van Tets zijn eigen ABN Amro, dat in oktober een claimemissie van 1,2 miljard gulden deed. Een overname heeft via de betaling van goodwill een negatieve werking op de balansverhoudingen. “Wij zelf hebben ook een emissie gedaan om voldoende vermogen te hebben om een eventuele overname te plegen”, zegt Van Tets.

ABN Amro speelt bij de emissie van Nederlandse bedrijven een hoofdrol, maar treedt ook in het buitenland steeds vaker op als deelnemer of zelfs leider van emissiesyndicaten. Niet zonder trots vertelt Jiskoot dat ABN Amro in het Verre Oosten dit jaar tot nu toe aan maar liefst 43 emissies deelneemt, tegen slechts 2 in 1992.

De raad van bestuur van ABN Amro wil de lucratieve activiteiten op de kapitaalmarkt de komende jaren verder uitbreiden. De begeleidende bank krijgt altijd enkele percentages van de totale opbrengst van de emissie. “Voordeel is dat deze activiteiten niet erg kapitaalintensief zijn en weinig beslag leggen op de solvabiliteit”, zegt Van Tets. De inkomsten uit de - traditionele - kredietverlening staan bovendien onder druk, zodat ABN Amro de inkomsten uit de effectenhandel verder wil opvoeren.

Het lucratieve karakter van een emissie kan banken in de verleiding brengen bedrijven te adviseren hun kapitaal uit te breiden. Van Tets ontkent heftig dat ABN Amro als huisbankier van Hoogovens invloed heeft uitgeoefend om een emissie te doen. “Dat zou de heer Van Veen (topman van Hoogovens, red.) en zijn team te kort doen. Wij wijzen de cliënt op de mogelijkheden die er in de markt zijn. We hebben zelf als ABN Amro ook een aantal 5 procents aandeelhouders. We zouden het als raad van bestuur ook niet op prijs stellen als die zouden proberen invloed uit te oefenen op de bedrijfsvoering.”

De ongekend grote golf aandelenemissies die over de internationale kapitaalmarkten spoelt, versterkt de groeiende angst voor een beurskrach. Vlak voor de beurscrises van 1987 en 1989 was eveneens sprake van een snelle toename van emissies van ondernemingen die via de uitgifte van aandelen hun expansiedrift wilden financieren. Aan de vooravond van de krach in 1987 was het effectenhuis Hoare Govett, nu onderdeel van ABN Amro betrokken bij de een emissie van British Petroleum. Nadat de beurskoersen instortten liep deze BP-emissie uit op een fiasco en dit werd Hoare Govett bijna fataal.

Van Tets is niet bang voor een beurskrach. “Je moet een bankier nooit vragen naar rente- en valuta-ontwikkelingen (die tot een beurskrach kunnen leiden, red.), daarvoor hebben we teveel belangen. Maar het grote verschil met 1987 is dat toen sprake was van een overhitte economie in de VS waarbij de Fed (het Amerikaanse stelsel van centrale banken, red.) hard op de renterem trapte. Nu is er slechts een kleine opleving in de VS en zeker geen forse oververhitting in Europa”.