Spanning over de bijstandswet duurt voort

DEN HAAG, 3 DEC. De spanning in de coalitie over de bijstandswet duurde vanochtend nog voort. Staatssecretaris Wallage (sociale zaken) legde het kabinet vandaag een brief voor om een einde te maken aan de onduidelijkheid tussen CDA en PvdA over de plannen met de bijstand.

Grote vraag daarbij is in hoeverre de gemeenten vrijheid hebben met de uitkeringen af te wijken van de wettelijke normen, in het bijzonder voor alleenstaanden. Wallage heeft in een brief die hij eerder deze week namens het kabinet heeft verstuurd duidelijk gemaakt dat een alleenstaande die kan aantonen alleen te wonen en met niemand de (woon)kosten kan delen een wettelijk voorgeschreven uitkering van 70 procent (50 procent als basis, 20 procent aangevuld door de gemeente) van het minimumloon houdt.

Het CDA wil er echter meer nadruk op leggen dat gemeenten op deze regel ook uitzonderingen kunnen maken, zelfs als het om een 'echte alleenstaande' gaat. In de brief die Wallage deze week verstuurde wordt dit slechts terloops aangeduid en worden onder meer krakers als voorbeeld genoemd van mensen die in een situatie verkeren waarin een lagere uitkering dan de normen voorschrijven een mogelijkheid is. In zulke gevallen hoeft de gemeente geen (volledige) aanvulling te geven. Een alleenstaande die zijn kosten met iemand kan delen, heeft in elk geval geen recht op een volledige aanvulling. Van de inhoud van de brief die Wallage vandaag aan de ministerraad voorlegde hangt af of de CDA-fractie met de bijstandsmaatregel instemt.

Die brief is geschreven op aandringen van de fracties van VVD, D66 en GroenLinks in de Tweede Kamer. Zij onderstreepten gisteren de naar hun smaak totaal verschillende uitleg die CDA en PvdA aan het kabinetstandpunt gaven. Waarschijnlijk wordt hierover dinsdag in de Kamer gedebatteerd.

Premier Lubbers ontkende gisteravond voor de NOS-radio dat er wezenlijke verschillen bestaan tussen het akkoord dat Wallage eerder - met instemming van beide regeringsfracties - met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten over de bijstand sloot en de brief over het kabinetsstandpunt. Hij wees erop dat de PvdA meer benadrukt dat een alleenstaande die de kosten niet kan delen recht houdt op 70 procent en dat het CDA meer wijst op de toeslag van 20 procent die gemeenten niet altijd hoeven te geven. “Het is gewoon van welke kant je tegen dezelfde realiteit aankijkt”, aldus Lubbers. “Het zijn de verschillen in belichting, maar de feitelijkheid is hetzelfde.”

In beide regeringsfracties wordt aangegeven dat zij niet op een kabinetscrisis uit zijn. Voor de NOS-camera zei Brinkman gisteren: “Ik geloof niet dat het in het belang van het land is als het kabinet weg is, lijkt mij eerlijk gezegd.” Woorvoerder Istha van de PvdA zei vanmiddag: “Er is wat ons betreft niets aan de hand.”