Sociale crisis in Portugal: vier ministers weg

MADRID, 3 DEC. In de Portugese regering van premier Anibal Cavaco Silva is een belangrijk deel van de zittende ministers vervangen onder druk van de toenemende sociale onrust in het land.

Cavaco Silva kondigde gisteren bij president Mario Soares het ontslag aan van de ministers van financiën, volksgezondheid, onderwijs en werkgelegenheid. De radicale vernieuwing van het kabinet wordt beschouwd als een poging om de oppositie de wind uit de zeilen te nemen bij de gemeenteraadsverkiezingen die over ruim een week worden gehouden en die in het teken staan van de recessie. De conservatieve sociaal-democratische partij van Cavaco Silva behaalde zes jaar geleden een grote verkiezingsoverwinning op de socialisten van Soares. Onder leiding van de econoom Cavaco Silva beleefde de Portugese economie een grote opbloei, mede als gevolg van de miljarden guldens aan economische steun van de EG. Als gevolg van de successen wist Cavaco Silva ook bij de verkiezingen in 1991 een meerderheid te behouden.

Het afgelopen jaar sloeg de economische recessie echter ook in Portugal toe. Het overheidstekort nam sterk toe, de economische produktie daalde met een procent en de werkloosheid groeide met 35 procent tot een kwart miljoen. De export kreeg het bovendien zwaar te verduren onder invloed van de hoge rente en de koerspolitiek waarbij de Portugese escudo sterk gesteund moest worden. Ondanks een aangekondigd pakket van steunmaatregelen voor de komende jaren, waarmee honderden miljoenen guldens zijn gemoeid, wordt een verdere verslechtering van de economische positie voorzien.

Algemeen werd verwacht dat het ontslag van de meest bekritiseerde ministers pas na de lokale verkiezingen van 12 december zou plaatshebben. Als belangrijkste ingreep geldt het heenzenden van de zeer onpopulaire minister van financiën, Jorge Braga de Macedo. Hij wordt vervangen door de betrekkelijk onbekende Eduardo Almeida Catroga, een Harvard-econoom en persoonlijke vriend van Cavaco Silva. Catroga heeft een jarenlange carrière in het bedrijfsleven achter de rug en zal naar verwachting vooral worden ingezet om de effectiviteit van de Portugese belastingdienst te verbeteren. De Portugese overheidsinkomsten daalden het laatste jaar dramatisch als gevolg van wanbeheer bij het innen van belasting.

De Portugese regering kreeg de afgelopen maand bij herhaling te maken met stakingen en protesten tegen het huidige beleid. Oproerpolitie moest ingrijpen bij protesten van werknemers van de nationale luchtvaartmaatschappij TAP en bij studenten-onlusten naar aanleiding van bezuinigingen in het onderwijs. Dinsdag staakten de werknemers van Lisnave, een van de grootste scheepsdokken in Europa, nadat de salarissen over de maand november niet waren uitbetaald. En gisteren begon een tweedaagse staking van Portugese artsen als protest tegen de bezuinigingen op salarissen. Daarbij werd de dienstverlening van de ziekenhuizen teruggebracht tot een minimum.

Onder invloed van de groeiende impopulariteit van de huidige regering van de PSD wordt verwacht dat de socialistische oppositie bij de komende verkiezingen een grote overwinning zal behalen. Daarbij zouden de socialisten, al of niet met hulp van de communistische partij, de belangrijkste Portugese steden in handen kunnen krijgen.