Roy Villevoye

Galerie Akinci, Lijnbaansgracht 317, Amsterdam. T/m 22 dec. Di t/m za 13-18u. Prijzen van 100 (T-shirt) tot 12.500 gulden. Publikatie ter gelegenheid van de uitreiking van de Edmond Hunstinxprijs aan Villevoye met tekst van Ranti Tjan. Prijs ƒ 25,-.

Huidkleurige schmink van licht naar donker, verschillende tinten camouflage-kleuren en de felle basiskleuren voor drukwerk (cyaanblauw, magenta-roze, citroengeel) geven aan de abstracte schilderijen van Roy Villevoye onverwacht een concrete inhoud. Met deze staalkaarten is het in principe mogelijk om alle kleuren van de wereld - van blank tot zwart - te mengen. De verschillende proeven die Villevoye op dit gebied heeft ondernomen zijn nu bij galerie Akinci te zien.

Op het schilderij Zonder titel (all ingredients), 1990-93, staat een schema waarin links alle grondstoffen worden benoemd. Uiterst rechts is ruimte gereserveerd om ze door elkaar te mengen. Op een tweede doek zijn de verschillende kleuren ingevuld. Het mengsel van alle ingrediënten heeft de kleur van modder.

Villevoye voerde zijn experimenten niet alleen uit in de beslotenheid van zijn atelier. Hij maakte drie reizen naar India waar hij enkele duizenden ruggen fotografeerde. Op deze opnames voerde hij 'huidtransplantaties' uit. Zo is er een serie foto's te zien van bruine ruggen die allemaal verschillend van tint zijn. Elke foto is doorboord en door de gaten is een modder-bruin geschilderde ondergrond zichtbaar die nergens 'klopt' met de huidskleur op de foto's. Deze confrontatie met huidskleur in levende lijve mist zijn uitwerking niet. Kan dit eigenlijk wel?, vraag je je af in eerste instantie af.

Hetzelfde ongemakkelijke gevoel kreeg ik bij de twee foto's die Villevoye vorig jaar maakte bij de Asmat, een papoea volk op Nieuw Guinea. Op de ene staat een verlegen man met een Kodak Color Controlstrip voor zijn blote buik in het oerwoud. Op de andere kijkt een man enigszins wantrouwend in de lens. Hij draagt een T-shirt van Villevoye dat is voorzien van twaalf cirkels in schminkkleuren die in het midden ronde gaten hebben. Ook hier kloppen de kleuren van geen kant. Rack lijkt de voorlopige afsluiting van Villevoye's experimenten. De rekwisieten die hij er bij gebruikte - T-shirts, verfproefjes, foto's, pruiken - zijn tussen een aluminium strip geklemd.

De lichte gêne van het begin veranderde bij mij gaandeweg in waardering. Villevoye (1960) maakt op een integere, licht spottende manier niet alleen zichtbaar, maar ook voelbaar, hoe groot de kloof is tussen blank en zwart, tussen westers en 'primitief'.