Australische premier Keating tracht ruzie met Maleisië te sussen

WELLINGTON, 3 DEC. De Australische premier Paul Keating heeft gisteren geprobeerd een eind te maken aan een escalerend conflict met Maleisië door een persoonlijke brief te schrijven aan zijn Maleisische ambtgenoot Mahathir Mohammed. Keating had, zo schreef hij, zijn uitspraak dat dr. Mahathir “recalcitrant” was niet als belediging bedoeld. Hij noemde het niet in het belang van beide landen om de ruzie te laten voortduren.

Ondanks Maleisische vergeldingsmaatregelen - onder andere een boycot van Australische televisieprogramma's - had Keating tot dusverre geweigerd zijn verontschuldigingen aan te bieden, en het conflict daarentegen gebagatelliseerd.

Keating noemde zijn Maleisische ambtgenoot eind vorige maand recalcitrant omdat hij was weggebleven bij de top van de Asia-Pacific Economic Cooperation in Seattle. Keating gaf hiermee het beginsein voor een woordenoorlog, die de door Australië zo begeerde economische opening naar Azië niet dichterbij bracht. In Maleisië liepen de emoties hoog op. Mahathir verweet de Australiërs “slechte manieren” en een gebrek aan respect voor Aziatische waarden. “Wat verwacht je van een leider wiens voorvaderen ex-veroordeelden en sociale uitgestotenen waren”, vroeg de premier van de Maleisische staat Kelantan. De jongerenvleugel van Mahathirs partij eiste een excuus van de Australische regering. De minister van telecommunicatie kondigde aan dat hij alle bedrijven en kantoren die onder zijn verantwoordelijkheid vielen de opdracht had gegeven “de zakelijke betrekkingen met Australië te herzien”. En het ministerie van informatie liet weten dat Australische televisieprogramma's en advertenties werden geboycot.

De betrekkingen tussen Kuala Lumpur en Canberra zijn overigens al jaren stroef. Keatings voorganger Bob Hawke betichtte de Maleisiërs van barbaarsheid toen in de gevangenis van Penang twee Australiërs werden opgehangen nadat ze wegens drugssmokkel ter dood waren veroordeeld. Vorig jaar protesteerden de Maleisiërs tegen de soap opera 'Embassy' van de publieke Australische omroep ABC, dat de kijkers vermaakte met de verwikkelingen in een fictief Aziatisch land genaamd Ragaan, waar het met de rechten van de mens niet zo nauw werd genomen. Volgens de regering in Kuala Lumpur werd daarmee onmiskenbaar Maleisië bedoeld.

Keating is geïrriteerd over de Maleisische tegenzin Australië op te nemen in een eventuele Aziatische handelsovereenkomst. Maleisië is huiverig voor te veel Westerse invloed in de Aziatische regio. Dit was ook de belangrijkste reden dat Mahathir thuisbleef tijdens de APEC-top; de Maleisische leider is bang dat de Verenigde Staten in dat forum zullen domineren.

Australische bedrijven vrezen dat Australië het gebrek aan tact van haar leider zal bekopen met economische sancties van Maleisië. Defensieorders van miljarden guldens zouden gevaar lopen, terwijl de Maleisische energiebedrijven zouden overwegen niet langer kolen en apparatuur uit Australië te betrekken.