Wet beschermt groter deel van de Waddenzee

LEEUWARDEN, 2 DEC. Achthonderd vierkante kilometer Waddenzee wordt staatsnatuurmonument. Hiermee is 85 procent van de Waddenzee beschermd.

Hoofdvaarroutes, militaire terreinen en zeegaten vallen niet onder de bescherming.

In 1981 werd al 1.250 vierkante kilometer broed-, rust- en fourageergebied voor vogels en zeehonden onder de Natuurbeschermingswet gebracht. Dit betekent dat alle menselijke activiteiten onderworpen zijn aan een vergunningenstelsel. In principe zijn alle activiteiten die natuurwaarden of natuurschoon schaden of ontsieren verboden. De nieuwe delen bevinden zich voornamelijk in het westelijke deel van de Waddenzee (wadplaten, geulen, permanent onder water staande gebieden).

Staatssecretaris Gabor (landbouw, natuurbeheer en visserij) ondertekende hiertoe gisteren in Leeuwarden een bestuursovereenkomst met de provincies Friesland, Groningen en Noord-Holland. De komende drie jaar krijgen de provincies een zwaarwegend advies van het ministerie bij het verstrekken van ontheffingen en vergunningen. Daarna gaan ze de vergunningen zelf afhandelen.

Gabor, die sprak van “een mijlpaal in de geschiedenis van de Waddenzee”, noemde bescherming van alleen droogvallende platen succesvol, maar niet voldoende. Het onderbrengen van waterdelen is volgens hem noodzakelijk omdat de Waddenzee één ecosysteem vormt. “Door instelling van gesloten gebieden konden zeehonden zich in alle rust voortplanten. De dieren rusten echter niet alleen op zandplaten, maar ze leven ook van vis. Voedselketens houden niet op bij de laagwaterlijn.”

Volgens de bewindsman is bewust gekozen voor verdere toepassing van de Natuurbeschermingswet en een verscherpte MER-plicht (milieu-effectrapportage) en niet voor een aparte Waddenwet. “Een Waddenwet is te ingewikkeld. Bovendien zou het vijf tot tien jaar duren eer die er zou zijn en dat is te lang. Toepassing van de Natuurbeschermingswet is effectiever.”

In de praktijk impliceert de wet dat de Waddenzee vrij toegankelijk blijft voor recreanten, op voorwaarde dat zeehonden en vogels niet gestoord worden. Verder is het plukken van planten en bloemen verboden en zijn loslopende honden niet toegestaan. Boten van recreanten mogen niet droogvallen in beschermde gebieden, maar alleen binnen een zone van 200 meter langs bebakende geulen voor anker gaan. Varen met waterscooters en jet-ski's, evenals waterskiën is verboden.

Gabor noemde voorlichting aan de bevolking en recreanten van vitaal belang. “De komende tijd moet meer helderheid worden gegeven over de rechtsgevolgen van de Natuurbeschermingswet.” Hij wil onder andere overleggroepen op de eilanden instellen tussen overheden en lokale bevolking om natuur- en recreatiebelangen op elkaar af te stemmen. Tevens worden folders verspreid en worden speciale voorlichtingsavonden belegd.

De Waddenvereniging wil dat ook militaire oefeningen, visserij en gaswinning onder de natuurbeschermingswet vallen. “Het moet niet zo zijn dat kleinschalige activiteiten straks verboden zijn, terwijl grootschalige, zoals militaire oefeningen, toegestaan blijven”, aldus H. Revier van de Waddenvereniging. Bij het toestaan van boren naar aardgas in de Waddenzee wil de milieuorganisatie door middel van juridische procedures toetsen of gaswinning een activiteit is die onder de nieuwe wet als schadelijk wordt gezien, zo kondigde Revier aan.