Verlies CDA en PvdA in Brabant

PAG.2 KOPSTUKKEN; PAG.9 HOOFDARTIKEL

OSS, 2 DEC. Het CDA heeft fors verloren bij lokale verkiezingen in acht nieuwe gemeenten in Noordoost-Brabant. De PvdA verloor ook, en met name kleine lokale partijen boekten winst. De opkomst was laag en varieerde van ruim 50 procent in Oss tot 75 procent in Landerd.

CDA-voorzitter W. van Velzen zegt behoedzaam te willen zijn bij de uitleg van de verkiezingsuitslag. Hij vindt dat de uitslag geen betrouwbaar beeld geeft voor de landelijke situatie, omdat het CDA in Veghel, Grave, Landerd en Sint Anthonis veel verliest aan lokale partijen. PvdA-voorzitter F. Rottenberg zegt dat het verlies van zijn partij erop wijst “dat er nog veel te doen is”. Ook hij vindt dat de uitslag in Brabant op zichzelf staat.

Het NOS-programma NOVA maakte gisteravond overigens de uitslag bekend van een opiniepeiling over de landelijke partijen. Als er nu Tweede-Kamerverkiezingen zouden worden gehouden zou het CDA tien zetels verliezen en van 54 naar 44 gaan. De PvdA gaat van 49 naar 28, maar de sociaal-democraten verliezen minder dan bij vorige peilingen, toen ze op 21 zetels uitkwamen. D66 wint wat minder dan voorheen en gaat van 12 naar 28, terwijl de VVD een winst boekt van drie zetels, van 22 naar 25. GroenLinks komt op tien zetels, een winst van vier en de Centrum-Democraten gaan van een naar zeven zetels; een winst van zes.

Ook de voorzitter van D66, W. Vrijhoef, en VVD-voorzitter D. van Leeuwen zien geen “landelijke vertaling” van de gemeenteraadsverkiezingen, die nodig waren wegens een gemeentelijke herindeling in Noordoost-Brabant. D66 verloor in Oss (met 62.000 inwoners de grootste gemeente in de regio), maar won sterk in Grave. De VVD boekte in de meeste gemeenten winst, maar bleef in Oss gelijk.

Spectaculair was het verlies van het CDA in Veghel waar de christen-democraten van 42,5 procent naar 29 procent gingen. In Sint Anthonis daalde het CDA van 57,8 naar 38,2 procent, terwijl het in Landerd van 26 naar 15,6 procent zakte en in Grave van 21,4 naar 13,8 procent ging. Alleen in Oss wist het CDA zich te handhaven.

Pag.2: Nieuwe lijsten maken furore

In veel kerndorpen binnen de heringedeelde gemeenten bestond er sterk verzet tegen de nieuwe opzet in de regio. Het CDA werd er gezien als de gangmaker van de herindeling en het verloor aan diverse lokale partijen zoals Democratische Dorpsbelangen, die in Veghel van niets op ruim achttien procent uitkwam. Ook in andere gemeenten maakten nieuwe lijsten furore. In Oss wist VDG (Voor De Gemeenschap) van drie naar vijftien procent te stijgen dank zij de massale steun uit buurgemeenten als Berghem en Megen, die niets voelden voor de herindeling.

Oss zal naar verwachting een nieuw college krijgen. Nu leveren CDA en PvdA de wethouders. Door het verlies van de sociaal-democraten en hun wens om een coalitie te vormen met de in Oss zeer sterke Socialistische Partij (SP) staat de PvdA volgens waarnemers buitenspel. PvdA (3), SP (9) en D66 (2) hebben geen meerderheid in de raad, die 33 zetels telt. Het CDA (11 zetels) zal, zo wordt verwacht, een college vormen met de VDG die vijf zetels won en de VVD die op drie zetels bleef staan.