Optimisme in Brussel over GATT neemt toe

BRUSSEL, 2 DEC. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Christopher is “niet pessimistisch” over een GATT-akkoord. Hij zei dit gisteren in Brussel, na deelname aan het handelsoverleg met de Europese Unie.

Volgens hem is het nu aan beide partijen om flexibiliteit te tonen. Het is in de slotfase van de onderhandelingen voor het eerst dat de Amerikanen enige compromis-bereidheid tonen. Tegelijk voorspelde Christopher Europa een “reeks eenzijdige sancties” als de onderhandelingen mislukken.

Vanochtend zijn de onderhandelingen tussen de Unie en de VS voortgezet. In de loop van de middag zou een gezamenlijke persconferentie worden gegeven. De mededeling hierover stimuleerde in Brussel verder het optimisme.

Er is gisteren elf uur vrijwel onafgebroken overlegd. De Amerikaanse handelsgezant Kantor noemde de gesprekken “interessant” en de atmosfeer “zakelijk”. Volgens Kantor is er gisteren al enige voortgang geboekt; er zou vandaag geprobeerd worden om een concept-akkoord op hoofdlijnen te sluiten. Daarover zouden de Europese ministers van buitenlandse zaken vanavond verder vergaderen. Vanmorgen werd in Brussel de aankomst van de Amerikaanse landbouw minister Mike Espy verwacht. De Europeanen eisen, op Frans verzoek, “verduidelijkingen” van het eerder gesloten Blair House-akkoord over vermindering van de gesubsidieerde landbouwexport. Vanmiddag houdt de Europese Commissie een extra vergadering.

Christopher noemde het belang van de onderhandelingen gisteren “absoluut immens”. Volgens hem zou een mislukking “niet goed zijn voor de relaties tussen de VS en Europa”. Het economisch herstel zou niet alleen in de VS en Europa worden bedreigd, maar in de hele wereld. Tevens voorzag hij een “hele reeks eenzijdige sancties” van de VS als het overleg over een verlaging van de importtarieven zou mislukken. “Economische veiligheid staat in het hart van de Amerikaanse buitenlandse politiek”, aldus Christopher.

De Amerikaanse minister herhaalde dat er voor 15 december een beslissing moet zijn genomen. “Voor de GATT-ronde bestaat er geen 16 december”. Op die datum loopt het onderhandelingsmandaat van het Congres voor de Amerikaanse regering af. De Franse regering heeft geëist dat er uiterlijk 7 december een concept-akkoord is, zodat het parlement nog kan worden geraadpleegd. Volgens de Franse minister Juppé kan Parijs zich anders niet aan de Amerikaanse deadline van 15 december houden. Frankrijk wil behalve landbouwconcessies, ook dat de Amerikanen hun verzet opgeven tegen een Wereldhandelsorganisatie. Juppé wil “spelregels die voor de hele wereld gelden”, bij het beslechten van handelsgeschillen. De Amerikanen willen de mogelijkheid houden om eenzijdig sancties te treffen.

Christopher wees er op dat een GATT-akkoord een impuls van 274 miljard dollar aan de wereldeconomie zou kunnen geven. De VS en EU-delegaties overleggen behalve over landbouw ook over textiel, financiële dienstverlening, film en de handel in industriele goederen. De Europese handelscommissaris Brittan zei gisteren dat er nog veel onderwerpen onbeslist waren “niet omdat ze zo gecompliceerd zijn, maar omdat we het er nog niet over eens zijn”.

De halfjaarlijkse topconferentie van Duitsland en Frankrijk bood gisteren nog geen direct uitzicht op een tijdige afronding van de Gatt-onderhandelingen. De Franse premier, Edouard Balladur, herhaalde op een gezamenlijke persconferentie met president Mitterrand en bondskanselier Kohl dat er eigenlijk al acht tot tien dagen vóór de uiterste termijn van 15 december een akkoord moet zijn. Mitterrand noemde het bereiken van een overeenkomst “wenselijk, maar moeilijk”. Volgens de Franse president mag niemand het slachtoffer worden van onrechtvaardigheden. Mitterrand zei dat Frankrijk nog steeds bereid is om zaken te doen teneinde op 15 december een akkoord te hebben. “Het feit dat Duitsland ons wil helpen bij het vinden van een compromis kan alleen maar een positief element zijn”, zei hij. Kohl hamerde erop dat nu echt spoed is geboden. “We moeten de komende dagen en uren benutten voor het bereiken van een bevredigend resultaat. We weten hoe belangrijk dat is voor de wereldhandel, de samenhang van Europa en de betrekkingen tussen onze landen. Onze gezamenlijke doelstelling is een akkoord op 15 december.”