Opnieuw Europees project voor komeetonderzoek

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft een project goedgekeurd voor het (opnieuw) met een ruimtesonde van nabij bestuderen van een komeet. De ruimtesonde, Rosetta geheten (naar de plaats in Egypte waar in 1799 de beroemde steen met hiëroglyfen werd gevonden), zal vermoedelijk in de periode 2002 tot 2004 worden gelanceerd. Amerikaanse onderzoekers zijn uitgenodigd aan het project deel te nemen, maar dit zal nu niet gezamenlijk met de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA worden uitgevoerd.

In maart 1986 vloog de Europese ruimtesonde Giotto op een afstand van 590 km langs de kern van komeet Halley en maakte de eerste close-up opnamen van de kern van een komeet. Als vervolg op dit project dacht de ESA aan een ruimtesonde die materiaal van het oppervlak van een komeet zou opgraven en voor verder onderzoek mee terug nemen naar de aarde. Dit project zou vanwege de hoge kosten gezamenlijk met de Amerikanen moeten worden uitgevoerd. Vorig jaar werd echter duidelijk dat de Amerikanen niet aan het benodigde geld zouden kunnen komen en werd het project door de ESA veranderd in een wat minder ambitieus Europees project.

In het nieuwe plan wordt een ruimtesonde naar een komeet gestuurd en langs minstens één (maar waarschijnlijk twee) planetoïden. De ruimtesonde wordt op de juiste koers gebracht door scheervluchten langs de aarde en Mars, of langs Venus. Hierdoor krijgt de sonde voldoende energie om bij de komeet aan te komen als die zich in het verste punt van zijn baan om de zon bevindt (aphelium). De ruimtesonde zal de komeet vergezellen tot het punt waarop deze zich het dichtst bij de zon bevindt (perihelium).

Tijdens dit 'meevliegen' kan men de processen bestuderen die zich afspelen aan en boven het komeetoppervlak tijdens het naderen van de zon. Door verdamping komen er dan allerlei stoffen uit het komeetoppervlak vrij. Dit onderzoek gebeurt mede vanuit het Surface Science Station, een pakket instrumenten dat op de komeet wordt neergelaten. 'Daar we geen komeetmateriaal naar onze laboratoria kunnen halen, brengen we onze laboratoria naar de komeet', aldus Roger Bonnet, wetenschappelijk directeur van ESA. Mogelijke doelwitten zijn de kometen Schwassmann-Wachmann 3, Finlay en Brooks 2, die al in niet zo langgerekte baan om de zon draaien.

Het Rosetta-project vormt de derde 'hoeksteen' van de vier ESA- projecten voor wetenschappelijk ruimte-onderzoek die in 1985 werden vastgesteld: het plan Horizon 2000. De vierde hoeksteen is een telescoop met een spiegel van 3 meter, voor het waarnemen van de hemel in het verre infrarood vanuit een baan om de aarde (FIRST geheten). Dit project werd begin november gelijktijdig met Rosetta door de ESA goedgekeurd.