Macedonie; Een doodgegeseld paard

De Griekse delegatie op de Europese Veiligheidsconferentie (CVSE) in Rome kon gisteren haar geluk niet op: alweer was ze erin geslaagd Macedonië, of FYROM (Former Yugoslav Republic of Macedonia), zoals deze republiek voorlopig in de diplomatieke terminologie moet worden genoemd, als CVSE-lid buiten de deur te houden. Het CVSE-besluit om Macedonië's status van waarnemer niet of nog niet om te zetten in een lidmaatschap van de CVSE was “een belangrijke overwinning” voor de Grieken, zo vond premier Papandreou.

De FYROM'se delegatie, vanzelfsprekend minder ingenomen met het besluit, wees sputterend op de merkwaardige toestand dat een lid van de Verenigde Naties geen lid van de CVSE mocht worden, maar dat argument had in een orgaan dat zijn beslissingen bij unanimiteit moet nemen en waarin de Grieken op hun eentje dus de doorslag kunnen geven, geen betekenis.

Zo is de internationale gemeenschap er opnieuw niet in geslaagd de Macedoniërs te bevrijden van de diplomatieke houdgreep waarin de Grieken hen nu al sinds de desintegratie van Joegoslavië in 1991 houden. Sinds twee jaar blokkeert Griekenland de internationale erkenning van het noordelijke buurland, op grond van bezwaren tegen de naam van dat land: de Grieken vinden dat zij het alleenrecht op de naam Macedonië bezitten en dat 'Skopje' maar een andere naam moet kiezen wil het internationaal meedoen.

In dat standpunt is geen verandering gekomen sinds in Athene de socialisten aan de macht zijn gekomen. Integendeel bijna: na zijn aantreden trok de socialistische minister van buitenlandse zaken Papoulias half Europa rond om duidelijk te maken dat van enige wijziging in het Macedonië-beleid geen sprake was en dat 'Skopje' ook van de socialisten geen erkenning verdiende zolang het zich Macedonië zou blijven noemen.

Of de Grieken hun verzet nog veel langer zullen kunnen volhouden is de vraag, het succes van gisteren in Rome ten spijt. Het in Athene verschijnende blad Balkan News constanteerde onlangs al schamper: “Men kan alleen maar medelijden hebben met minister Papoulias, die een paard moet verkopen dat de afgelopen twee jaar bijna is doodgegeseld”. Steeds meer landen gaan over tot erkenning van Macedonië, onder welke naam dan ook. China erkende onlangs Macedonië onder de naam Macedonië, België ging over tot de erkenning van FYROM. Diverse landen, zoals Frankrijk en Duitsland, willen nog voor het eind van dit jaar diplomatieke betrekkingen aanknopen met Macedonië. De Westeuropese Unie (WEU) spuugde gisteren in een besloten bijeenkomst in Parijs haar gal over het Griekse Macedonië-beleid en riep Athene op om in te binden en zelfs om Macedonië te erkennen.

De Grieken raken steeds verder in het defensief. Voor Athene was het groeiende isolement op dit gebied onlangs aanleiding zich zelfs beledigd terug te trekken uit het onder VN-auspiciën gevoerde overleg met Macedonië en te pleiten voor een bespreking van de kwestie binnen het kader van een grotere Joegoslavië-conferentie - een actie die volgens Balkan News neerkwam op een “doorzichtige poging niet alleen de regels te veranderen maar ook het spelveld te verleggen.”

Macedonië intussen kan als gevolg van het uitblijven van diplomatieke erkenning geen internationale hulp ontvangen en geen lid worden van internationale financiële organisaties en komt door de combinatie van die omstandigheid en de VN-sancties tegen het noordelijke buurland Joegoslavië (Servië en Montenegro) economisch steeds verder in de verdrukking. Het Macedonische bruto nationaal produkt zal dit jaar nog maar de helft bedragen van dat van vorig jaar. De economische toestand van het land is volgens CVSE-waarnemer Norman Anderson “kritiek”.

Sinds september, toen de Macedoniërs rigoureus een einde maakten aan de schendingen van het embargo tegen Joegoslavië langs de Macedonisch-Joegoslavische grens, is de Macedonische economie in een duikvlucht geraakt. De grens met Joegoslavië zit dicht en wat er aan economische uitwisseling via de zuidelijke grens met de Grieken plaatsheeft mag geen naam hebben. De Grieken leggen het vrije verkeer van goederen van en naar het geïsoleerde Macedonië allerlei bureaucratische hindernissen in de weg. Zo wordt vracht tegengehouden als daarop niet is vermeld dat 'FYROM' het land van herkomst is, ook al bepaalt de VN-resolutie waarin Macedonië als VN-lid met de benaming FYROM wordt opgezadeld dat deze benaming alleen in het kader van de VN hoeft te worden gebruikt.

Al in september riep de Macedonische president, Gligorov, de internationale gemeenschap op zijn land te compenseren voor de verliezen die het gevolg zijn van de naleving van de sancties. “Het overleven van Macedonië hangt af van de hulp van de internationale gemeenschap”, aldus Gligorov. Die hulp is echter uitgebleven en een van de redenen is het uitblijven van internationale erkenning.