'Gesjoemel' onder SGP'ers in Zeeland

MIDDELBURG, 2 DEC. “Een klap in je gezicht.” Het Zeeuwse Statenlid G.J.R. van Heukelom (SGP) reageert geschokt op een dinsdag verschenen accountantsrapport waarin wordt aangetoond dat bestuursleden van een gereformeerde stichting voor bejaardenhuizen zichzelf hebben verrijkt met honderdduizenden guldens uit de kas van de stichting.

Niet bekend

De stichting beheert twee bejaardentehuizen, een in Middelburg en een in Goes, en enkele honderden bejaardenwoningen verspreid over Zeeland. Vooral de secretaris van de stichting, een accountant uit Kortgene, wordt verdacht van duistere praktijken. Volgens het onderzoek heeft hij zichzelf in de jaren '90, '91, en '92 ruim een miljoen gulden toebedeelde voor onder meer secretariaats-, administratie-, kopieer-, en reiskosten. Volgens het provinciebestuur is dit bedrag buiten alle proporties, temeer daar er volgens de reglementen alleen reis- en verblijfskosten mogen worden gedeclareerd. Voorlopig gaat het provinciebestuur ervan uit dat de secretaris 400.000 gulden heeft verduisterd.

De secretaris/accountant is een gerespecteerd raadslid van de SGP in de gemeente Kortgene. Daarnaast vervult hij tal van bestuursfuncties: van scriba van de classis Goes, waartoe alle gereformeerde gemeenten van de regio Bevelanden behoren, tot voorzitter van de club waar Zeeuwse SGP-bestuurders elkaar ontmoeten.

De verdenking richt zich ook tegen de penningmeester van de stichting. Hij bracht over de jaren 1990 tot en met 1992 ruim 100.000 gulden in rekening voor 'opzichterswerkzaamheden'. De penningmeester trad enkele weken geleden terug uit het dagelijks bestuur toen de provincie het accountantsonderzoek begon. Hij is nu lid van het algemeen bestuur.

De voorzitter, een dominee uit Goes, zou evenmin vrijuit gaan. Weliswaar declareerde hij, keurig volgens de regels, 4.000 gulden per jaar. Maar volgens de onderzoekers had hij wel een 'ruimhartige' hand van fooien geven. De fooien werden vervolgens in rekening gebracht bij de stichting.

Gedeputeerde A.J. Dijkwel (D66) ziet vooralsnog geen aanleiding aangifte te doen van strafbare feiten. Wel vindt hij dat het bestuur, en dan met name het dagelijks bestuur, moet opstappen. Doen de leden dat niet uit zichzelf, dan zal het college van GS naar de rechter stappen om het vertrek af te dwingen. Ook het algemeen bestuur moet zich, aldus de provincie, beraden op zijn positie. “Want”, vindt Dijkwel, “die heeft het allemaal zomaar laten gebeuren.” Voor de extern account, die steeds de jaarrekeningen goedkeurde, is evenmin nog een rol weggelegd. Dijkwel: “Ook die heeft niet geconstateerd dat dingen fout zaten.”

De provincie Zeeland houdt, zoals alle provinciebesturen, toezicht op de besteding van de rijksgelden voor de bejaardenoorden. Gedeputeerde Staten in Zeeland kwamen mogelijke fraude bij de gereformeerde stichting op het spoor toen bleek dat het bestuur zonder toestemming een serre had laten bouwen.

De stichting Rusthuizen der Gereformeerde Gemeenten heeft enkele andere stichtingen naast zich, zoals bijvoorbeeld de stichting Kraamzorg van de Gereformeerde Gemeenten in de Particuliere Synode Zuid, en de Stichting Steunfonds voor Huisvesting van Bejaarden en Hulpbehoevenden in de Particuliere Synode Zuid. De laatste stichting beheert een fonds van, naar schatting, 10 miljoen gulden - geld dat bijeen is gebracht door leden van de Gereformeerde Gemeenten. Het fonds leent, bijvoorbeeld, onder gunstige voorwaarden geld aan de twee andere stichtingen. In het bestuur van de stichting Steunfonds zitten exact dezelfde mensen die ook bij de stichting Rusthuizen de scepter zwaaien, onder wie de accountant uit Kortgene en de dominee uit Goes. In het bestuur van de stichting Kraamzorg komen opnieuw dezelfde namen voor.

SGP-Statenlid Van Heukelom, zelf geen lid van de Gereformeerde Gemeente maar van een afsplitsing daarvan, maakt zich zorgen over het vermogensbeheer van de drie stichtingen. Hij wil geen conclusies trekken maar zegt te kunnen vermoeden dat er ook bij de twee andere stichtingen kan worden gesjoemeld als er al bij één stichting wordt gesjoemeld. Daarom moet er een diepgaand intern onderzoek komen. “De mensen die geld hebben gestort in het steunfonds, moeten toch precies te horen krijgen wat er met dat geld is gebeurd.”

Het bestuur van de stichting Rusthuizen heeft gisteren een verklaring uitgegeven waarin het provinciebestuur “onbehoorlijk bestuur” wordt verweten, onder andere omdat het bestuur niet betrokken zou zijn geweest bij het accountantsonderzoek. Het bestuur meldt dat het morgen een toelichting zal verschaffen op zijn financiële beheer van de stichting. Ook zinspeelt het bestuur erop dat het morgen zijn aftreden bekend zal maken.