Tokio herstelt van mini-krach

TOKIO, 1 DEC. Met de grootste koersstijging op één dag sinds bijna acht maanden heeft de Beurs van Tokio vandaag de mini-krach van maandag meer dan goed gemaakt. Geruchten dat het ministerie van financiën heeft ingegrepen circuleerden vandaag op ruime schaal in Tokio. De Nikkei, de belangrijkste beursbarometer, schoot 718 punten omhoog en sloot 4,38 procent hoger op 17.125,31, nadat gisteren al twee procent was gewonnen.

Volgens de Asahi Shimbun is druk uitgeoefend op de levensverzekeraars, die met 25 biljoen yen (ruim 400 miljard gulden) de grootste markt ter wereld beheren. Gisteren al kocht Nippon Life voor 10 miljard yen aan aandelen, nadat het ministerie van financiën de verzekeraars om uitleg had gevraagd over de koersval van maandag. Dat laatste zou door de verzekeraars zijn opgevat als een teken dat het ministerie wilde dat zij aandelen kochten. In maart en augustus was hetzelfde gebeurd, vlak voor de beursfondsen hun financiële cijfers publiceerden. Het bezoek gisteravond van een topadviseur van Nomura, 's werelds grootste effectenhuis, aan premier Morihiro Hosokawa werd als een tweede teken opgevat dat de regering actie verlangde, zo gaan de geruchten.

Sommige analisten betwijfelen het en zijn zelfs niet verbaasd over de explosieve koersstijging van vandaag. Fukuo Kawabuko van Nomura: “Mij verrast het niet. Wat maandag gebeurde was paniek”. Toen kelderde de Nikkei, het koersgemiddelde van de 225 toonaangevende fondsen, met ruim duizend punten om vervolgens weer enigszins te klimmen. “Een niveau van de Nikkei van 17.000 houd ik voor normaal. Maandag was een overreactie en daarop volgde gisteren en vandaag een technisch herstel”, zegt hij. Dat neemt niet weg volgens hem dat de Nikkei weer kan zakken tot 16.000, als maatregelen tot herstel van de economie uitblijven. Om er meteen aan toe te voegen dat met 16.000 de bodem van de markt wel is bereikt.

Uitspraken van premier Hosokawa vandaag in het parlement deden beleggers geloven dat het de regering ernst is en nu vastbesloten zou zijn de economie te stimuleren. Hoewel de premier vaag bleef, lijkt de nog steeds nerveuze beurs elk positief signaal dankbaar aan te grijpen. Ook de aankondiging van de regering transacties in onroerend goed te helpen versoepelen, opdat de banken zich makkelijker kunnen ontdoen van hun reusachtige portefeuille aan slechte leningen, viel goed. Vrijdag maakten de elf grootste banken bekend dat, ondanks ferme afschrijvingen in het afgelopen halfjaar, per saldo hun slechte leningen waren toegenomen met bijna tien procent. Vandaag stegen de bankaandelen het hardst, nadat ze maandag nog het meest waren gekelderd.

Dat niettemin de recessie hardnekkig aanhoudt, bleek gisteren toen bekend werd dat de werkloosheid met 2,7 procent in oktober het hoogste niveau in bijna zes jaar had bereikt. De industriële produktie was in dezelfde maand met 5,1 procent zelfs sneller gedaald dan ooit in enige voorafgaande maand. De grootste daling tot nu toe was met vier procent in 1975, terwijl de stijging van de werkloosheid 21,4 procent was vergeleken met oktober '92.

Het wachten in Japan is op een grote belastingverlaging. Maar premier Hosokawa zinspeelde er deze week op dat de beslissing pas in januari zal vallen. Prioriteit heeft de politieke hervorming, die nog deze maand haar beslag moet krijgen in het Hogerhuis. Maar de druk om aan de economie iets te doen, neemt met de dag toe.