Spanje: sociaal overleg eindigt in mislukking

MADRID, 1 DEC. Spanjes overleg over het sociaal akkoord over lonen en arbeidsvoorwaarden is mislukt. Gisteren verliep het ultimatum van de socialistische minderheidsregering aan de vakbonden zonder dat enige overeenstemming werd bereikt.

Met de oproep voor een algemene staking in januari en het eenzijdig doorzetten van een aantal hervormingsmaatregelen door de regering zijn de verhoudingen tussen de bonden en de socialistische partij PSOE verder verslechterd.

Belangrijkste strijdpunt vormt een pakket maatregelen dat de starre Spaanse arbeidsmarkt moet hervormen. De huidige wetgeving dateert nog uit het Franco-tijdperk. Deze maakt het onder meer zeer gecompliceerd tijdelijke arbeidskrachten in te huren en kent zeer gecompliceerde en kostbare ontslagprocedures. “De Spaanse democratie heeft de beschermende arbeidswetten en lage lonen van het vorige regiem meegekregen”, verklaarde gisteren minister van financiën Pedro Solbes. “Het probleem is echter dat de lonen inmiddels hoog en weinig concurrerend zijn geworden.”

Naar verwachting zal de regering morgen de eerste hervormingsvoorstellen aan het parlement voorleggen. Deze betreffen onder meer de invoering van stagecontracten voor jongeren tegen 70 procent van het huidige minimumloon en de mogelijkheid van het invoeren van arbeidscontracten met een beperkte duur.

Tegen de achtergrond van aanhoudende berichten over de slechte stand van de Spaanse economie en een werkloosheid die lijkt te groeien tot een kwart van de beroepsbevolking beheersen de maatregelen al wekenlang het publieke debat. Daarbij menen werkgevers dat de regering nog niet ver genoeg gaat met het versoepelen van de arbeidsrechtelijke bepalingen, terwijl de bonden elke concessie weigeren op hun verworven rechten.

De vakbonden probeerden de regering vorige week op andere gedachten te brengen met landelijke demonstraties. Tevergeefs, want de parlementsleden van de PSOE besloten gisteren zelfs hun interne richtingenstrijd tijdelijk te staken en stelden zich als een blok achter de regering op. Die paste een aantal voorstellen in de marge aan, maar hield verder voet bij stuk.

De Spaanse financiële markt reageert enigszins zenuwachtig op de recente ontwikkelingen en de peseta, die dit jaar al meer dan een kwart in waarde devalueerde, staat wederom onder druk. Die onrust wordt veroorzaakt door de vrees dat de onderhandelingen definitief spaak lopen. Dat zou onder meer betekenen dat een door de regering voorgestelde loonmatiging voor een periode van drie jaar in gevaar komt. Minister van werkgelegenheid José Griñán verklaarde gisteren nog steeds mogelijkheden te zien om de meningsverschillen tussen vakbonden en werkgevers uit de weg te ruimen. Maar nu de onderlinge verhoudingen tussen bonden en regering onder het vriespunt zijn gedaald zijn de kansen hiertoe niet groter geworen.