HOOP & ZEGEN

Het postmodernisme heeft De Grote Idealen failliet verklaard. Maar de mens kan niet leven zonder hoop.

Gelukkig staan op de puinhopen van de grote ontnuchtering nog voldoende strohalmen.

Zalig gevoel van vrijheid

Deel zes van het ideologische stoppelveld gaat over motorfietsen. Jawel, motorfietsen. Brrm, brrm. Leren pak aan, kosmonautenhelm op het hoofd, en volgas over de verkeersdrempel jumpend het woonerf af. De einder tegemoet. Maar we hadden het in deze serie toch over nieuwe idealen? Wat heeft een Yamaha, Ducati of Harley Davidson te maken met ideologie of eigentijdse strohalmen? Stap op de duozit en rijd mee.

“Geheel tegen de neergaande economische trend in, gaat het prima met de afzet van motoren”, meldde De Volkskrant onlangs. “De autoverkopers zullen er met jaloezie naar kijken, want de verkoop van nieuwe motoren stijgt in Nederland nog steeds, sombere economische verhalen of niet.”

Te zelfder tijd verschenen er foto's van oudere jongeren in swingende poses, gehuld in veelkleurig gestreept motorleer, dat in alles doet denken aan de fluorescerende traningsoutfit waarin sportschoolbezoekers zich graag vertonen. Motormuis en motormiep go disco. Met het motorrijden is kennelijk iets aan de hand. Maar wat? Het CBS bracht kort geleden een rapport uit waarin de hedendaagse motorrijder wordt beschreven: tussen de dertig en vijftig jaar, hoger geschoold, goed gesitueerd, een mooi-weer-rijder en iemand die puur voor de lol tot een schamel gemiddelde van vijfduizend kilometer per jaar rondtoert. Niet echt een motorduivel dus. Meer het type Rik Dubois, de krasse knar in de uitvoering van Kees van Kooten, die elke uitzending zijn glimmend monster voorzichtig een smalle gang binnen schuift.

Tot ver in de jaren tachtig was motorrijden het exclusieve domein van TT-bezoekende snelheidsmaniakken en van zwaar getatoeëerde Hells Angels die het helmvoorschrift aan hun zwartleren laars lapten door hun uit 1970 geconserveerde baarden en haarlokken uitbundig in de wind te laten wapperen. Maar nu tuffen naast deze Hells Angels plotseling motorclubs over de weg, bestaande uit allerlei typen arrivés.

Bijvoorbeeld clubjes voor medici die namen hebben aangenomen als Health Angels en Motor-docs. Een medisch vaktijdschrift organiseerde kort geleden een motordag en zag tot zijn verbazing dat zich bijna tweehonderd artsen aanmeldden. Een van hen constateerde dat motorrijden onder medici een rage is geworden: “Na elke rit poetsen we de machines glimmend schoon: zoals je après-ski hebt, genieten wij van het après-motorrijden”. Wie had dat tien jaar geleden kunnen bedenken?

Rond die tijd verschenen weliswaar de eerste gemotoriseerde zakenmannen in het straatbeeld van Rome en op de périphérique van Parijs, keurig geklede heren die zich met hun stropdas vrolijk wapperend over de schouder behendig door het verkeer manoeuvreerden, maar deze 250 cc maatkostuums waagden zich enkel op het zadel om de verkeersopstoppingen te vermijden. Dat argument geldt voor de Nederlandse motorliefhebbers niet. Volgens het CBS-onderzoek “blijkt de aanschaf van een motorfiets nauwelijks ingegeven te zijn door de wens fileproblemen te passeren”. Maar waardoor dan wel?

Volgens de public relations manager van Safe Motors staat het vandaag de dag goed om motor te rijden: “Je straalt avontuur uit en getuigt van souplesse, individualiteit en stoerheid.” Zou dat waar zijn? Of horen we hier het verkooppraatje van de gezamenlijke motorindustrie? Misschien dat de Hells Angels hun Harleys laten knallen om hun stoerheid te bewijzen, maar anderzijds bewegen zij zich log voort in grote groepen; niet bepaald een toonbeeld van souplesse en individualiteit. En waarom zou die eenzame dokter, als hij zijn stoerheid en individualiteit zo nodig moet bewijzen, zich aansluiten bij de Health Angels? Als individualiteit zo belangrijk zou zijn voor het ware 'motor-gevoel', waarom organiseren al die bedaagde coureurs zich dan in clubjes? Dat is een interessante vraag, die bekend staat als 'de paradox van de jogger' en die in de volgende aflevering van Hoop en Zegen aan de orde zal komen.

Wat voorlopig als belangrijkste drijfveer voor de moderne motorist overblijft, is de zucht naar vrijheid. Het Easy-rider-gevoel. Al die veertigers en vijftigers, wie het maatschappelijk succes als een dun laagje stof is gaan aankleven, proberen, nu het nog kan, die stoffigheid van zich af te laten waaien door het stalen ros eens flink de sporen te geven. Even terug naar het gevoel van toen ze nog jong waren, toen alles nog anders kon en de wereld eruit zag als een spannend pretpark. Even modelleren zij zich naar de advertentie van een verzekeringsmaatschappij waarin een kale, in leer gehulde bejaarde zijn motor in de vrije natuur parkeert onder de kopregel: 'je moet toch niet denken aan een rustige oude dag'. De forever young beleving. Dat levensgevoel werd afgelopen zomer beschreven in HP/De Tijd, en ook daarin figureerde een club van inhaal-easy-riders: “Ze zijn middelbaar, ze zijn keurig en ze zijn verslaafd aan de motor; kijk eens naar Frans, die is zeventig en rijdt nog als een scheermes.” Ergens op het kruispunt van droom, nostalgie en vitaliteit ligt het geheim van de motorfiets.

De pleasy riders zetten hun hoop op de zorgvuldig gepoetste machine die hen een snufje eigenzinnigheid, een fikse dosis vrijheidsbeleving en de schijn van ongebondenheid biedt. De motor is 't voertuig van het escapisme geworden, waarmee jaarlijks een gemiddelde magical mistery tour van vijfduizend kilometer wordt gemaakt. En de berijders hopen daardoor te worden gezegend met erkenning voor hun authenticiteit (“Mijn vriendinnen vielen van hun stoel toen ik mijn helm afzette”), met herkenning door al die andere Motor-docs (“Hé, daar hebben we onze tandarts uit Almelo met zijn fraaie Norton”) en met de prettige warmte die afstraalt van een kleine groep gelijkgestemden.

Wat doen mensen in uw omgeving om er de moed in te houden? Aan welke eigentijdse strohalmen klampen zij zich vast in de strijd tegen de ideologische ontnuchtering? Stuur een korte beschrijving van max. 300 woorden naar:

HOOP & ZEGEN postbus 24 1390 AA Abcoude

De beste inzendingen zullen in deze serie worden verwerkt.