'We blijven in de startblokken'

Een aureool van koraal en zand midden in de Stille Oceaan, het lijkt net een grafkrans voor een berg die door het transparante wateroppervlak is verzwolgen en zich op de bodem van de lagune te ruste heeft gelegd. Het is de plek waar tijdens proefperioden kernexplosies plaatsvinden, op 1.200 kilometer afstand van Papeete (de hoofdstad van Tahiti), 4.200 kilometer buiten de kust van Auckland (Nieuw-Zeeland). Het is inmiddels meer dan twee jaar geleden dat de rimpelloze zee voor het laatst door een reusachtige golf werd opgeschrikt. De proeven zijn opgeschort en Mururoa probeert de tijd te doden.

Er wonen nog altijd tussen de 1.700 en 2.000 mensen: 1.250 militairen (die er een jaar gestationeerd worden); 190 functionarissen van het Franse Commissariaat voor Atoomenergie (CEA) en verder de werknemers in dienst van diverse onderaannemers zoals Bouygues-Offshore, Thomson en Sodexho. Er wonen geen gezinnen, je komt er geen kinderen tegen, maar tussen het strand, een partijtje golf of tennis, de bioscoop, de kerkgemeenschap en een picknick door lijkt men zich er toch niet altijd te vervelen.

Ondanks het moratorium gaan de werkzaamheden gewoon door. Niet dat het ons iets kan schelen, verzekert men. “Maar we moeten klaar staan om de proeven van de ene dag op de andere te kunnen hervatten. Het CEA (Commissariaat voor Atoomenergie) en de militairen blijven in de startblokken staan.” En ondertussen wordt er druk geschilderd, gebouwd, gerepareerd, gecontroleerd, gerekend en gesleuteld.

Bij het leger en het CEA zijn geen ontslagen gevallen. Het CEA heeft vooral een intensief beleid gevoerd ter bevordering van de omscholing van het Polynesische personeel, door tal van cursussen te financieren (op het gebied van de parelvisserij en de geitenteelt) en door het roulatiesysteem te veranderen van 34-18 in 30-22 (dertig weken op Mururoa, 22 weken verlof); daardoor krijg je inderdaad de tijd om over de toekomst na te denken. De enige ontslagen hebben zich voorgedaan bij de onderaannemers die hun opdrachten plotseling zagen teruglopen. Sommige firma's, zoals Sodexho, hebben volstaan met de arbeidscontracten van een deel van hun werknemers niet te verlengen. Andere hebben de lonen met dertig tot veertig procent verlaagd.

Het 'eiland van het grote geheim' (zo heet het) wacht af, ook al beginnen sommige mensen al te bedenken hoe de tijd na Muru' eruit zal zien. Gaston Flosse heeft de Franse minister van defensie een voorstel gedaan om het proefterrein en de installaties voor andere doeleinden te bestemmen: Waarom niet er een groot centrum voor zeeonderzoek van maken?