Tussen de ijsberen

Grand Street 46. Norton, P.O.Box 3000, Denville NJ 07834-9878 USA. 248 blz.$10

Onze A.F.Th.van der Heijden met zijn veeldelige romancyclus De tandeloze tijd wordt in ambitie nog overtroffen door de Amerikaan William T.Vollmann. Deze 34-jarige jongeman uit California publiceerde tot dusverre onder meer een verslag van een verblijf onder islamitische troepen in Afghanistan, enkele verhalenbundels, en de romans You Bright and Risen Angels en Whores for Gloria. In 1990 verscheen The Ice Shirt (415 blz), het eerste deel in een serie van zeven romans over Noord-Amerika's oorspronkelijke bewoners en de volkeren die hen kwamen bevechten, onderwerpen en knechten. Het tweede deel, Fathers and Crows (990 blz) verscheen al in 1992, het derde (The Rifles) komt in februari. Elk boek is voorzien van verbluffende lijsten bronvermeldingen, vreemde woorden en andere toelichtingen. Vollmanns summa cum laude in de vergelijkende literatuurwetenschap is nauwelijks meer een verbazend biografisch feit. Nu blijkt er echter óók nog een nieuwe verzameling korte verhalen te zijn bij Grove/Atlantic Press (The Butterfly Stories) en publiceert Grand Street alvast een stuk uit het laatste deel van zijn septeen Seven Dreams, 'The Cloud-Shirt', droogjes vermeldend dat de schrijver “op dit moment rondreist boven de noordpoolcirkel, temidden van groepen trekkende ijsberen”.

Deel een van Seven Dreams ging over de invasie van noordelijke volkeren als die uit IJsland, Groenland en Noorwegen in de Nieuwe Wereld. Ook in Fathers and Crows botsen de indianen met de Europeanen, die nu religieuze doelen nastreven, even heftig en met dezelfde bloederige en gruwelijke gevolgen. Vollmanns ruime, klokkende stijl past perfect bij zijn ontzagwekkende onderneming in het genre van de speculatieve geschiedschrijving annex reisverhaal, vol verwijzingen naar het heden. “The Mohawk said: Again they have vanquished our strong young men with the help of the Iron People. Again our young men sing their songs of bitterness, their Death-Songs. Again they scalp them; again they burn them; again they slice off pieces from their arms to feed to the dogs! The women howled in rage and grief.”

'The Cloud-Shirt' uit het slotdeel van Vollmanns zevendelige romanreeks gaat over de Navajo- en Hopi-indianen, die in de jaren zestig en zeventig via regeringswoordvoerders en juristen ruzie maken over hun steenkoolrijke territoria.

Twee andere verrassingen in dit nummer: een postume autobiografische tekst van Italo Calvino, 'The Road to San Giovanni', en nieuw proza van David Foster Wallace, auteur van de hilarische roman The Broom of the System. Maar ach, het vrolijke, groteske van Wallace is helemaal uit de hand gelopen - “Both Ovid the Obtuse & the reliable Lyle leave obscure whether Reggie Ecko of Venice fell addled head over sneakskin heels in desperate erotic love with the comatose 2-D image of Sissee Nar because of the vengeful influenza of Codependae & Co, [-]”.

Interessanter en ondanks heel speciaal taalgebruik beter te volgen is het interview met een stel hardcore rappers uit Los Angeles.

    • Margot Engelen