Scenarioschrijvers willen eigen vakbond

AMSTERDAM, 29 NOV. Dramaschrijvers van de Vereniging voor Letterkundigen treffen voorbereidingen om per 1 januari een eigen vakbond op te richten die kan onderhandelen met omroepen en producenten. De scenaristen voor radio, tv en film vinden dat ze op dit moment door hun opdrachtgevers worden “afgeknepen”. Ze eisen een standaardtarief van 7.500 gulden voor dertig minuten drama, bijna drie keer zoveel als nu doorgaans wordt betaald. De exploitatie van hun auteursrechten zou collectief overdragen moeten worden aan de stichting Lira.

Het huidige standaardtarief is opgebouwd uit een honorarium (1.554 gulden) plus een eerste uitzendrecht (1.028 gulden). Voor herhalingen en verkoop aan het buitenland gelden individuele afspraken. De NOS, die namens de omroepen met de schrijvers onderhandelt, is wel bereid tot een tariefsverhoging, maar wil vasthouden aan een koppeling van honorarium en eerste uitzendrecht.

“Als de uitzendrechten worden losgemaakt, krijgt Lira automatisch ook een verbodsrecht,” zegt mr R. van den Dolder, hoofd juridische zaken van de NOS. “Bij onenigheid zou dat dus kunnen betekenen dat het de omroep onmogelijk wordt gemaakt iets uit te zenden waar ze zelf veel geld in heeft geïnvesteerd. Wij willen blijven onderhandelen met de individuele auteurs.”

Lira-voorzitter K. Holierhoek stelt dat de uitzendrechten voor dramaschrijvers in de meeste andere landen allang collectief worden geëxploiteerd, zoals Buma/Stemra dat doet voor tekstschrijvers en componisten. Als de opdrachtgevers weigeren daarmee in te stemmen, overweegt hij een procedure om zo'n systeem in ons land via de rechter af te dwingen.

De onderhandelingen worden extra gecompliceerd door de groeiende macht van de onafhankelijke tv-producenten, die hun programma's het liefst inclusief alle rechten in één keer aan de omroepen verkopen. De scenarioschrijvers worden vaak gedwongen zich neer te leggen bij een eenmalige afkoopsom. De nieuwe vakbond, die organisatorisch onder de vleugels van de VVL gaat functioneren, hoopt 200 tot 250 scenarioschrijvers te verenigen.