Beljavsky maakt geen punt van voorkeursbehandeling Karpov

TILBURG, 29 NOV. De hechte band die Anatoli Karpov tijdens vele jaren van trouwe dienst smeedde met de organisatoren van het Interpolis schaaktoernooi komt de meervoudige winnaar goed van pas nu hij geplaagd wordt door een hardnekkig griepvirus. Alsof het de normaalste zaak van de wereld was, werd voor aanvang van de eerste partij uit de halve finale de speelzaal aangepast aan de wensen van de FIDE-wereldkampioen. Of eigenlijk de wensen van de arts die zijn toestand onder de loep had genomen en had beslist dat de patiënt binnen diende te blijven en zich zo min mogelijk bloot moest stellen aan andere mensen.

Tegenstander Alexander Beljav sky liet zijn behoorlijk verstoorde verstandhouding met de als eerste geplaatste Rus tijdelijk buiten beschouwing en sprak 's ochtends beleefd dat alles gedaan moest worden om ervoor te zorgen dat meneer Karpov het toernooi uit kon spelen. Er was slechts één restrictie. Beljavsky voelde er niets voor om zoals Joesoepov in het spelershotel te spelen.

De oplossing was simpel. Publiek en pers werden uit de speelzaal geweerd en moesten zich tevreden stellen met een blik door één van de ramen in de hal. Wie voor Karpov kwam had pech, want deze zat met zijn rug naar het raam.

Beljavsky's besluit om geen punt te maken van de voorkeursbehandeling van Karpov zal voor een groot gedeelte gebaseerd zijn op zelfvertrouwen. Na maandenlange trainingsarbeid met Gari Kasparov heeft de grootmeester uit Lvov een nauwelijks te stillen honger naar de stukken. Het begin was nog aarzelend, maar inmiddels straalt hij grote kracht en vooral speelplezier uit. Dat mocht zaterdag Vaganian ervaren, die werd weggetikt in de barrage. Ook Karpov bokste ondanks het voordeel van de witte stukken weinig voor elkaar. Of, zoals hij zelf mompelde voordat hij naar het hotel verdween: “Ik speelde een ongeïnspireerde partij.”

Vassily Ivantsjoek mocht ook de nodige eigendunk ontlenen aan de barrage die toegang gaf tot de laatste vier. De Fischer-klok heeft van de voormalige zenuwpees een gedecideerd rapid-speler gemaakt. Als vanzelf speelden zijn vingers de zetten van de twee puntgave partijtjes waarmee hij Kiril Georgiev een rood hoofd bezogde. Veel van die rust en bedachtzaamheid raakte Ivantsjoek een dag later weer kwijt in zijn eerste halve-finale partij tegen de grillige Alexei Sjirov. Tien minuten te laat beende de slungelige Sjirov, die door steeds meer collega's 'de giraffe' genoemd wordt, de speelzaal binnen. In een handomdraai speelde hij naar een stelling toe waarin hij een dubieus nieuwtje bracht en zes zetten later stond hij verloren. De gratis verkregen winststelling had een verlammend effect op Ivantsjoek. Steeds langer dacht hij na over zetten die steeds minder indruk maakten.

In de perskamer sloegen enkele bezoekende grootmeesters de ontsnapping van Sjirov met stijgende verbazing gade. Onvermijdelijk werd de Let vergeleken met de eveneens uit Riga afkomstige ontsnappingskunstenaar Mikhail Tal, hoewel Nick DeFirmian constateerde dat Tal het zelfs in zijn beste jaren niet zo bont had gemaakt. Sjirov zelf had er ook geen woorden voor en schoot steeds maar weer ongelovig in de lach wanneer hij terugdacht aan zijn net beëindigde overlevingstocht. Vlak voordat hij naar zijn hotel vertrok keek hij nog even bij een groepje spelers die een stelling uit zijn partij analyseerden. Aandachtig volgde hij de analyse totdat hij opnieuw een lachaanval kreeg. Op de vraag waarom, kwam gierend het antwoord: “Omdat ik nog steeds niet geloof dat ik dit overleefd heb.”

Wit: Ivantsjoek; zwart: Sjirov

1.d2-d4 Pg8-f6 2.c2-c4 g7-g6 3.Pb1-c3 Lf8-g7 4.e2-e4 d7-d6 5.Pg1-f3 O-O 6.Lf1-e2 e7-e5 7.O-O Pb8-c6 8.d4-d5 Pc6-e7 9.Pf3-d2 c7-c6 10.d5xc6 b7xc6 11.b2-b4 d6-d5 12.a2-a4 Pf6-h5?! Een nieuwtje dat geen verbetering lijkt ten opzichte van het bekende 12...d4. 13.e4xd5 c6xd5 14.c4xd5 Lc8-b7 15.d5-d6! Dd8xd6 16.Pd2-e4 Dd6xd1 Misschien beter 16...Dc7, hoewel wit prachtig stukkenspel heeft. 17.Tf1xd1 Pe7-f5?

Sjirov overzag wits 19e zet. 17...Pf4 ging nog voor zwart. 18.Pe4-c5! Nu staat Ivantsjoek praktisch gewonnen. Meteen 18.g4 was niet goed vanwege: 18...Pd4 19.Pc5 Pxe2+ 20.Pxe2 Lf3. 18...e5-e4 19.Ta1-a3! Ta8-c8 20.g2-g4 Nog sterker oogde 20.Pb5 waarna Sjirov een pion wilde offeren met 20...La8. 20...a7-a5 21.Pc5xb7 a5xb4 22.Ta3-b3 Pf5-d4 23.Tb3xb4 Tc8xc3 24.Tb4xd4 Lg7xd4 25.g4xh5 Tc3-c2 26.Kg1-f1 Met twee stukken voor de toren staat wit nog steeds huizenhoog gewonnen. 26...Tf8-a8 27.a4-a5 Ld4-e5 28.a5-a6? Maakt het kwaliteitsoffer op e2 mogelijk. Beter rustig 28.h3. 28...f7-f5 29.Lc1-e3 Tc2xe2 30.Kf1xe2 Ta8xa6 31.Td1-d8+? Nog steeds beter 31.h3. Nu valt de pion op h2. 31...Kg8-f7 32.Td8-d7+ Kf7-f6 33.Td7xh7 Ta6-a2+ 34.Le3-d2 g6xh5 35.Pb7-c5 Le5xh2 36.Th7xh5 Een laatste kans was 36.Th6+ hoewel zwart kansen op lijfsbehoud heeft na 36...Kg7 37.Txh5 Lg1 38.Pb3 Tb2 39.Kf1. 36...Lh2-g1 37.Pc5-b3 f5-f4 38.Ke2-d1 Lg1xf2 39.Ld2xf4 e4-e3 40.Lf4xe3 Remise

    • Dirk Jan ten Geuzendam