Aandelen in vrije val op beurs van Tokio

TOKIO, 29 NOV. Het was even Black Monday, vandaag in Tokio. De koersen op de effectenbeurs kelderden met ruim duizend punten om vervolgens iets te herstellen en ruim zeshonderd punten lager dan vrijdag te sluiten op het laagste niveau van dit jaar.

Het is in bijna tweeëneenhalf jaar niet voorgekomen dat de beurs zo'n vrije val maakte. Oorzaak is vooral het diepgewortelde pessimisme over de Japanse economie. Bijna geen belegger voorziet herstel. Over vrijwel de hele linie hebben de bedrijven over het afgelopen halve boekjaar slechte resultaten gemeld. De grootste banken bleven niet achter en sloten eind vorige week de rij met een winstdaling van twintig procent.

De koersval is vooral een signaal aan het kabinet van premier Morihiro Hosokawa om snel economische herstel af te dwingen door middel van een forse belastingverlaging. Sommigen verwijten de coalitieregering dat die verkeerde prioriteiten stelt en politieke hervorming nastreeft waar economische stimulering is geboden. Die kritiek wordt niet weerspiegeld in de populariteit van de premier, want die blijft volgens de peiling van vorige week ongewoon hoog.

De premier zei vandaag dat zijn kabinet geen maatregelen in petto heeft om de koersen op te krikken. “De markt bepaalt vraag en aanbod”, aldus Hosokawa in een kernachtig commentaar.

Minister van financiën Hirohosa Fujii zei dat hij niet tevreden was met de drastische koersval, maar dat de regering niet zou ingrijpen.

De koersdaling, die al enige tijd aan de gang is, wordt niet langer tegengehouden door steunaankopen op instigatie van het ministerie van financiën. Dat gebeurde wel in september, waarbij de postspaarbank, de grootste spaarpot ter wereld, massaal aandelen kocht om de koersen op te krikken. Maar dat was vlak voor de sluiting van de eerste helft van het boekjaar. Nieuwe steunaankopen worden weer verwacht wanneer het einde van het hele boekjaar nadert en ondernemingen zich weer van hun beste kant willen laten zien, en dat is pas op 30 april 1994.

Waarnemers menen dat de steunaankopen de toestand van de economie hebben versluierd.

Pag.11: Nikkei even onder 16.000 punten

Door de steunaankopen zijn beleggers gaandeweg vergeten hoe de Japanse economie er echt voorstaat. “Er wordt alleen nog maar verkocht”, klaagde een belegger, “elke verkoop lokt weer nieuwe verkopen uit”.

Vandaag kelderde de Nikkei, de belangrijkste beursbarometer, even tot onder het niveau van 16.000 en bereikte een onheilspellend dieptepunt van 15.671. De Nikkei was toen 1055,37 punten gedaald (6,31 procent). Daarna trad enigszins herstel in en sloot het koersgemiddelde van de 225 toonaangevende fondsen ten slotte op 16.078,71. Dat was 3,87 procent lager dan de slotkoers van afgelopen vrijdag.

Analisten zeggen dat een niveau van 15.000 voor veel bedrijven 'break even' betekent, dat wil zeggen dat de latente kapitaalwinst op hun aandelenbezit dan tot nul is gereduceerd. Om nieuwe koersdalingen voor te zijn, verkopen veel bedrijven hun aandelen alvast om zo zeker te zijn van de winst. Maar dat verergert de koersval alleen maar.

Toen de Nikkei in augustus 1992 een diepterecord bereikte van 14.309, greep de toenmalige LDP-regering in. De vraag nu is wat het kabinet-Hosokawa zal doen. Dat het iets moet doen, liet de beurs vandaag ondubbelzinnig blijken.

Ook in Hong Kong daalden de aandelenkoersen vannacht fors. De Hang Seng-index eindigde 2,8 procent lager op 9012 punten. Beleggers reageerden bezorgd op de Chinese afwijzing van de voorstellen die gouverneur Chris Patten deed voor het bestuur van Hongkong, nadat de Britse kroonkolonie in 1997 aan China is overgedragen. Vooral aandelen van banken en vastgoedmaatschappijen leden onder de onrust.