Recherche onderzoekt verkoop van rijkspercelen

DEN HAAG, 27 NOV. De rijksrecherche onderzoekt of bij de verkoop van acht omvangrijke percelen door het ministerie van WVC onregelmatigheden hebben plaatsgehad.

Het is op basis van de Comptabiliteitswet regel dat de verkoop van staatseigendommen gebeurt onder verantwoordelijkheid van de Dienst der Domeinen. In dit geval nam de ambtelijke top van WVC zelf het initiatief. Het 'oriënterend onderzoek' is bevestigd door een woordvoerder van het openbaar ministerie.

De recherche onderzoekt ook rol die voormalig burgemeester van Smallingerland, A.G. Smallenbroek, als adviseur van het ministerie bij de verkooop heeft gespeeld Volgens een ambtelijke bron is gebleken dat Smallenbroek een hem bekende makelaar in Drachten (de grootste plaats in de gemeente Smallingerland) heeft ingeschakeld voor de taxatie en de verkoop van de percelen. De prijsbepaling van de makelaar bleken niet 'marktcomform', waardoor een aantal percelen binnen zeer korte tijd (“soms binnen 48 uur”) voor het dubbele of meer van de koopsom weer van de hand kon worden gedaan.

Opvallend was tevens dat een beleggingsfirma in Leeuwarden als eerste alle acht terreinen kon aankopen. Het onderzoek van de rijksrecherche richt zich onder meer op de vraag of de betrokkenen voor deze transacties onderling afspraken hebben gemaakt. De woordvoerders konden gisteravond geen duidelijkheid verschaffen op de vraag of de makelaar bij de verkopen steeds heeft gehandeld op aanwijzing van WVC-adviseur Smallenbroek. Noch de ex-burgemeester, die in 1991 ook in opspraak raakte wegens een vechtpartij bij een Zwolse seksclub, noch de makelaar waren gisteravond voor commentaar bereikbaar.

Het ministerie van WVC heeft onlangs een intern onderzoek naar de transacties afgesloten, maar het rapport blijft vertrouwelijk. De rijksrecherche is wel op de hoogte van de bevindingen die daarin worden beschreven.

De acht percelen liggen verspreid over het land. Ze maakten deel uit van 23 zogenoemde MIBO-complexen (Materialen In Bijzondere Omstandigheden), die zijn aangelegd tijdens de Koude Oorlog, voor het geval Nederland vanuit het oosten zou worden aangevallen. Als gevolg van de ontspanning in de wereld besloot het kabinet vorig jaar de gronden te verkopen.

Domeinen, dat volgend jaar als onderdeel van het ministerie van financiën ingrijpend wordt gereorganiseerd, constateerde in het voorjaar van 1992 de snelle verkoop van de percelen. Vice-premier Kok hield zijn collega d'Ancona (WVC) voor dat deze activiteit in strijd was met de wettelijke regels. De dienst wist dankzij een snelle ingreep vier transacties terug te draaien, maar van acht percelen was de verkoop reeds notarieel vastgelegd.