'Een schaker heeft net als een veldheer niet het recht ziek te zijn'; Weinig waardering voor Karpov

TILBURG, 27 NOV. Ook een vervelend griepje lijkt Anatoly Karpov niet af te kunnen houden van de eindoverwinning in het Interpolis-toernooi nu hij eindelijk zijn aversie tegen het knock-out systeem is kwijtgeraakt. Ondanks een behoorlijke verhoging schoof hij op een paar kilometer van de speelzaal Artoer Joesoepov van het bord in een ijlings ingericht speelzaaltje in hun hotel.

Enkele uren voor de partij informeerde de FIDE-wereldkampioen de organisatie dat hij zich te koortsig voelde om de deur uit te gaan. Wel achtte hij zich eventueel in staat om zijn zetten binnen de muren van het hotel uit te voeren. De wedstrijdleiding legde de bal bij zijn tegenstander neer en Joesoepov, afkerig van een gratis punt, stemde grootmoedig in met het plan.

Wat Joesoepov zich precies van deze soepele opstelling voorstelde was onduidelijk. Het meest waarschijnlijke lijkt echter dat in zijn achterhoofd de verwachting leefde dat Karpov met wit snel remise zou aanbieden. Zoals een voetbalploeg de bal teruggeeft aan de tegenpartij wanneer deze hem bij een blessure buiten de lijnen heeft getrapt. De harde werkelijkheid was anders. Karpov ging er eens goed voor zitten en bouwde met ragfijne techniek een onweerstaanbare druk op, waaronder Joesoepov na 57 zetten bezweek.

Karpovs kunststukje ontmoette weinig waardering bij de grootmeesters in het perscentrum waar de zetten telefonisch binnenkwamen. Zurab Azmaiparasjvili, niet echt een vriend van Karpov, was kort in zijn oordeel: “In zijn schoenen zou ik of gewoon in de speelzaal spelen, of me terugtrekken. Op Wimbledon speel je toch ook niet op je hotelkamer als je griep hebt?” Een gevoel dat gedeeld werd door Iosif Dorfman, de Franse bondscoach: “Ik hou hier helemaal niet van. Je kunt dit je tegenstander niet aandoen. Hij wordt met zo'n groot psychologisch nadeel opgezadeld. In Joesoepovs plaats had ik pertinent geweigerd.”

Van de spelers die nog in de race zijn uitte ook Alexei Sjirov zich ondubbelzinnig: “Ik ben het volkomen eens met Steinitz die ooit zei dat een schaker net als een veldheer niet het recht heeft om ziek te zijn. Ik heb één keer onder zulke omstandigheden moeten spelen en voelde me zo ongelukkig dat ik achter elkaar verloor.”

Dezelfde Sjirov was de smaakmaker van een ronde die verder niet al teveel opwinding veroorzaakte. Hoewel hij aan een remise tegen Barejev genoeg had nam hij fel belust op winst plaats achter het bord. Zelfs toen Barejev na vijftien zetten zich bij uitschakeling neerlegde en met een remisevoorstel aangaf dat zijn openingsexperiment totaal mislukt was, week Sjirov niet af van zijn plannen. De verklaring was simpel: “Ik heb vannacht tot half vier staan flipperen in de ontspanningsruimte van het hotel. Toen Barejev remise aanbood zag ik in mijn hoofd een tekst van die machine opflikkeren: 'Get ready for battle'.' De wispelturige Let speelde door en had het punt na 32 zetten te pakken.

In de halve finale komt Sjirov uit tegen de winnaar van de barrage tussen Georgiev en Ivantsjoek. Deze twee lopende encyclopedieën vergeleken hun huiswerk in een kort partijtje. De Bulgaar vond het nieuwe idee van Ivantsjoek tegen zijn geliefde Draak niet meer dan een tempoverlies en maakte gemakkelijk remise.

De tegenstander van Karpov moet ook uit de barrage komen. In een rommelig treffen waarin de kansen op en neer gingen als in een golfslagbad mocht Beljavsky uiteindelijk toch de stand gelijk trekken tegen Vaganian.

Wit: Sjirov; zwart: Barejev

1.e2-e4 c7-c5 2.Pg1-f3 Pb8-c6 3.d2-d4 c5xd4 4.Pf3xd4 e7-e5 5.Pd4-b5 d7-d6 6.Pb1-c3 a7-a6 7.Pb5-a3 Lc8-e6 Nu zaten beide spelers op onbekend terrein. 8.Pa3-c4 b7-b5 9.Pc4-e3 Pg8-f6 10.g2-g3 Ta8-c8 Sjirov vond dat zwart 10...b4 11.Pcd5 Pxe4 12.Lg2 f5 13.0-0 had moeten proberen, ook al heeft wit compensatie voor de pion. 11.Lf1-g2 h7-h5!? Agressiever dan het normaal ogende 11...g6. 12.O-O h5-h4 13.Pc3-d5 Pc6-e7 Op 13...hxg3 was wit 14.fxg3 van plan. 14.Pd5xf6+ g7xf6 15.a2-a4 b5-b4 16.Dd1-d3 Dd8-b6 17.a4-a5 Db6-a7 18.Tf1-d1 Tc8-c5

19.c2-c3?! Niet 19.Dxd6? vanwege 19...Pd5 en de dame heeft geen velden, maar sterker was 19.Ld2! en zwart staat erg slecht. 19...b4-b3 Nu zag de witspeler dat zwart na 20.Pf5 Pxf5 21.exf5 nog 21...Lc4 heeft. 20.Ta1-a4! h4xg3? Zijn laatste kans bestond in 20...Pc6, hoewel Sjirov de volgende variant aangaf: 21.Pd5 Txa5 22.Le3 Db7 23.Txa5 Pxa5 24.Ta1 en wit moet winnen. 21.h2xg3 Lf8-g7 22.Pe3-f5 Le6xf5 Hij kon nog met 22...0-0 23.Le3 een kwaliteitsoffer proberen, maar het maakt eigenlijk allemaal niets meer uit. 23.e4xf5 Da7-d7 24.Ta4-g4 Lg7-h6 25.Tg4-h4 Lh6-g7 26.Th4xh8+ Lg7xh8 27.Dd3xa6 d6-d5 28.Lc1-e3 Tc5-c6 29.Da6-b5 Tc6-d6 30.Db5xb3 d5-d4 31.c3xd4 Pe7xf5 32.Lg2-h3 Zwart geeft het op.

    • Dirk Jan ten Geuzendam