'Theater-tv' van Alibi versmelting van video- en toneelspel

Voorstelling: Manuel de Schepper door Stichting Alibi. Bedacht en uitgevoerd door: Pat Van Hemelrijck, Marc Peeters en Luc Stoefs. Gezien: 25/11 Toneelschuur Haarlem. Aldaar: t/m 27/11. Verder: 21 t/m 26/12 Stadsschouwburg Amsterdam.

Het Belgische collectief Alibi omschrijft de voorstelling Manuel de Schepper als theatertelevisie. Maar past die benaming bij een produktie die onlangs door het Amsterdams Fonds voor de Kunst is bekroond met de Aanmoedigingsprijs Poppenspel? Welk woord bevat die versmelting van absurdistisch toneel- en videospel; animatietheater? De cartoonserie van Pat Van Hemelrijck, Marc Peeters en Luc Stoefs lijkt nog het meest op een vleesgeworden animatiefilm.

Alibi is twee jaar geleden opgericht door Pat Van Hemelrijck. Die was tussen 1977 en 1984 verbonden aan de befaamde theatergroep Radeis en later bij Orkater, de BRT en Het Speeltheater. Zijn collectief combineert de kunstdisciplines film, theater en vormgeving, waarmee het een 'blijvend creatief werkterrein wil zijn voor de spelende mens'.

In Manuel de Schepper stuurt de vader (God) zijn zoon Manuel naar de aarde om de mensen te onderrichten in de creativiteit. Die zijn zij verloren bij het aanbidden van 'het blauwe verschijnsel' (de televisie). Manuels opdracht is om die passieve zombies weer unplugged te laten zingen want, roept de vader in zijn woede: 'De kunst ligt op zijn gat'.

Maar is deze geschiedenis kunst of alleen maar kunstig? Met een engelenkoor en orgelspel als begeleiding vertrekt Manuel - een drieëenheid van twee acteurs en een cameraman - op zijn queeste. In zijn reistas zit het gereedschap, de rekwisieten waarmee achter, op en onder een tafel bijna vijftig komisch-dramatische sketches worden gespeeld. Zo krijgt het dagelijks leven een andere dimensie.

Het publiek volgt het verhaal op een aantal monitoren die verspreid staan opgesteld. Het ziet Van Hemelrijcks rechterhand en de linker van Peeters, geobserveerd door de videocamera van Stoefs. De handen tekenen op papier en maken met een viltstift poppetjes van de vingers. Een bromvlieg verstoort de koffiepauze en een muis de lunch.

Het lijkt alsof de camera bij het avondmaal de borden leeg eet en schielijk de wijnfles ledigt, tot een euforische dronkenschap is bereikt en de verbeelding zichtbaar op de monitoren op hol slaat.

Manuel de Schepper is mijns inziens gedateerd en soms langdradig. De produktie wordt geafficheerd als familievoorstelling. Geschikt voor hen die jong van hart zijn en er ook niet voor terugschrikken om tot slot de smartlap Manuela van Jacques Herb mee te zingen. Op de eerste avond in Haarlem lukte dat nog niet zo best. Maar desondanks galmden de scheppers vol goede moed: 'Begin een nieuw bestaan'. Daar houd ik het dan maar op.

    • Caroline Willems