Spanjaarden betogen tegen González

MADRID, 26 NOV. Honderdduizenden Spanjaarden hebben gisteravond gedemonstreerd tegen de sociaal-economische politiek van de minderheidsregering van premier Felipe González. De demonstraties, in meer dan vijftig steden in het gehele land, waren door de vakbond georganiseerd als een voorproef op een algemene staking.

De bonden eisen dat de regering haar voorstellen herziet op het gebied van de pensioenen, ambtenarensalarissen, uitkeringen en de arbeidsmarkt. Maar de meeste waarnemers achten de kans betrekkelijk gering dat een sociaal pact tussen bonden, werkgevers en regering alsnog tot stand komt.

In de onderhandelingen, die al vanaf de zomer duren, heeft de regerende sociaal-democratische PSOE van González de bonden een ultimatum gesteld. Als niet voor het eind van de maand overeenstemming is bereikt, zal de regering een aantal maatregelen aan het parlement voorleggen, sociaal akkoord of niet. Deze betreffen dan vooral het openbreken van de starre Spaanse arbeidsmarkt, met haar ingewikkelde ontslagprocedures en het verbod op uitzendbureaus. Maar tevens een aantal maatregelen die bezuinigen op pensioen en ambtenarensalarissen.

De vakbonden stellen zich hard op bij het verdedigen van de verworven rechten, maar hebben een algemene staking bij wijze van pressiemiddel tot nu weten uit te stellen. Vooral de socialistische UGT, die het dichtst bij de regering staat, stelt zich terughoudend op. De bonden nemen dan ook een zeker risico bij het uitroepen van een algemene staking. Nog in mei van dit jaar liep een staking van een halve dag die Spanje plat moest leggen uit op een grote mislukking.

Begeleid door veel rode vlaggen van de communistische vakbond CCOO en de Internationale lieten de spreekkoren gisteren geen misverstand bestaan over de bereidheid het werk neer te leggen. De grootste manifestatie had gisteren plaats in Madrid, waar volgens verschillende schattingen zeker honderdduizend mensen op de been waren. De protestmars legde het verkeer in de binnenstad volledig stil. In Barcelona telde de betoging ongeveer 60.000 demonstranten. De schattingen van de landelijke opkomst liggen tussen de 500.000 en een miljoen.

Hoewel algemeen wordt gesproken van een succes werd geenszins de miljoenenopkomst bereikt waar de bonden hun hoop op hadden gevestigd. Tot het eensgezind uitroepen van een algemene staking kwam het gisteren dan ook niet. Zowel de regering als de belangrijkste oppositiepartij Partido Popular verwijt de bonden met weinig alternatieve suggesties te komen die Spanje uit een recessie moeten trekken. Met een werkloosheid die 22 procent van de beroepsbevolking treft behoort Spanje tot het economisch zwaarst getroffen land binnen de Europese Unie.